προσφατα

Τετάρτη, 4 Μαΐου 2016

«Ν.Δ. από την αρχή»;

Του Γιώργου Παπαϊωάννου


Το συνέδριο και τα εμπόδια για τη Ρηγίλλης


Στον απόηχο του συνεδρίου που πραγματοποίησε το περασμένο Σαββατοκύριακο κινείται ήδη η Νέα Δημοκρατία. Ο Κ. Μητσοτάκης φαίνεται ευχαριστημένος, αφού μάλλον πέτυχε τους βασικούς στόχους που είχε θέσει για το 10ο Συνέδριο του κόμματος. Πέτυχε κατ’ αρχάς να ανεβάσει τις μετοχές του στο εσωκομματικό τοπίο, αφού εκλέχθηκε τον Γενάρη πρόεδρος της Ν.Δ., αποτελώντας έκπληξη και χωρίς να ελέγχει ως τότε κάποιο αξιοσημείωτο κομμάτι του κομματικού μηχανισμού.

Τα συνέδρια των μεταπολιτευτικών κομματικών μορφωμάτων αποτελούν κυρίως διαδικασίες κατοχύρωσης και επιβολής συσχετισμών και το πρόσφατο συνέδριο της Ν.Δ. δεν ξέφυγε φυσικά από αυτό τον κανόνα, όσο κι αν στη Ρηγίλλης κηρύσσουν -όπως και τόσοι άλλοι- το τέλος της μεταπολίτευσης. Έτσι, η κυριαρχία του Κ. Μητσοτάκη επισφραγίστηκε αφού ο νέος αρχηγός είδε να εκλέγονται στα όργανα του κόμματος κατά πλειοψηφία τα στελέχη της δικής του προτίμησης. Αλλά και τον «καθαρόαιμο μητσοτακικό» Λ. Αυγενάκη να εκλέγεται «διά βοής» στη θέση του γραμματέα του κόμματος από τη νέα Πολιτική Επιτροπή την Τετάρτη.

Κατά τα άλλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλησε να δείξει ότι το κόμμα προχωρά ενωμένο, εκθειάζοντας τους πρώην αρχηγούς Κ. Καραμανλή, Α. Σαμαρά και Β. Μεϊμαράκη, μαζί φυσικά και τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, που άπαντες παρευρέθηκαν στο νεοδημοκρατικό συνέδριο. Οι γνωρίζοντες πάντως τα του χώρου, σημειώνουν ότι μπορεί να μην έκαναν έντονη την παρουσία τους μεγάλα αντιπολιτευόμενα μπλοκ, αλλά είχαμε μια πανσπερμία μικρότερων, κυρίως προσωποπαγών μηχανισμών (Σαμαράς, Γεωργιάδης, Τζιτζικώστας, Βαρβιτσιώτης, Μπακογιάννη κ.λπ.) που όλοι προσπάθησαν και κατάφεραν να εκλέξουν αντιπροσώπους στα νέα όργανα του κόμματος.

Σε πολιτικό επίπεδο, ο Κ. Μητσοτάκης κατοχύρωσε τη σκληρή γραμμή έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνοντας σε όλους τους τόνους την ανάγκη να φύγει ο Αλ. Τσίπρας και το κόμμα του από την εξουσία. Είναι εμφανές ότι η νέα ηγεσία της Ν.Δ. διαπιστώνει την ραγδαία πτώση της επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ και της εικόνας κυβερνητικής διάλυσης σε όλα τα επίπεδα, σπεύδοντας να αξιοποιήσει το κλίμα που διαμορφώνεται στην κοινωνία. Παρουσιάζεται, λοιπόν, σαν δύναμη έτοιμη να κυβερνήσει, βάζοντας στο στόχαστρο κυρίως το «λαϊκισμό» και την αναποτελεσματικότητα των κυβερνόντων.

«Η μεγάλη πρόκληση, τόσο για την Ελλάδα όσο και όλη την Ευρώπη είναι να επικρατήσει στη μάχη ενάντια στο λαϊκισμό και τον εθνικισμό. Η χώρα μας θα δείξει και πάλι το δρόμο. Το εκκρεμές του λαϊκισμού θα κινηθεί προς τα πίσω και θα ηττηθεί από τις δυνάμεις της κοινής λογικής»… Οι επισημάνσεις του προέδρου της Ν.Δ. στο περιθώριο του συνεδρίου, σε θεματική εκδήλωση που οργανώθηκε με παρουσία ξένων πολιτικών παραγόντων (στα αξιοσημείωτα και η επιστολή-χαιρετισμός Γιούνκερ προς το συνέδριο και τον Κ. Μητσοτάκη) δείχνουν το στίγμα που προσπαθεί να αναδείξει, κλείνοντας το μάτι όχι μόνο στο εσωτερικό αλλά και στους Ευρωπαίους παράγοντες για το πώς σκοπεύει να κινηθεί.

Είναι, πάντως, φανερό ότι ο Κ. Μητσοτάκης αξιοποιεί τη συνθηκολόγηση του ΣΥΡΙΖΑ για να απενοχοποιήσει και να προβάλει πιο θαρρετά το ιδεολογικό οπλοστάσιο του νεοφιλελευθερισμού. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο δώρο του Αλέξη Τσίπρα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κάτι που παρέλειψε να επισημάνει ο Ν. Φίλης, εκφωνώντας τον χαιρετισμό του ΣΥΡΙΖΑ προς το συνέδριο…

Έτσι, ο Κ. Μητσοτάκης με τα πέντε «Α» («ανάπτυξη, αξιοκρατία, αλληλεγγύη, αριστεία, αξιοπιστία») και τις 25 προτάσεις της «Συμφωνίας Αλήθειας» που διακηρύσσει, επιχειρεί να αποκτήσει την ηγεμονία συσπειρώνοντας τους χώρους της Δεξιάς και του λεγόμενου μεταρρυθμιστικού Κέντρου και δείχνοντας την αποτυχία της «Αριστεράς» να ορθώσει εναλλακτική πρόταση.

Ο σκοπός του, προφανής: Να συγκεντρώσει μια πλειοψηφία σε αυτούς τους χώρους, ανάλογη με εκείνη του Σημιτικού «εκσυγχρονισμού» ή του Κ. Καραμανλή στο παρελθόν. Ξεχνά, βέβαια, κι αυτός βασικά στοιχεία της σημερινής συγκυρίας. Οι εποχές άλλαξαν και η φθορά του κόμματος που κυβερνά δεν φέρνει άνθιση στην αντιπολίτευση, αλλά τροφοδοτεί τη συνολική κρίση του πολιτικού συστήματος. Η χώρα η ίδια είναι βυθισμένη σε καθολική κρίση από την οποία δεν μπορεί να βγει με τις συνταγές και τα πρόσωπα του παρελθόντος, όσο κι αν μεταμφιέζονται σε νέα, ενώ τέλος τα ιδεολογήματα των προηγούμενων δεκαετιών για ασφαλή ευρωπαϊκή πορεία και εκσυγχρονισμό του μεταπρατικού μοντέλου κατέρρευσαν με πάταγο.

Δρόμος της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Άλλο Αργεντινή, άλλο Βενεζουέλα

Τάσος Παππάς


Οι αντιλαϊκιστές όλου του κόσμου (φυσικά και οι εγχώριοι) παρακολουθούν με μεγάλη αγωνία τα γεγονότα στη Βενεζουέλα. Τα μέσα ενημέρωσης που ελέγχουν αναδεικνύουν τις δυσκολίες, διεκτραγωδούν την κατάσταση και δεν κρύβουν τον ενθουσιασμό τους για τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και τη διαδικασία συλλογής υπογραφών ώστε να γίνει δημοψήφισμα και να φύγει ο Μαδούρο.

Άλλος ένας κρίκος της αριστερής αλυσίδας στη Λατινική Αμερική είναι έτοιμος να σπάσει. Το τι θα ακολουθήσει αν έρθουν στα πράγματα τα κόμματα της αντιπολίτευσης που διοικούνται από πολυεκατομμυριούχους οι οποίοι έχουν στενές σχέσεις (πιο στενές δεν γίνεται) με την Ουάσιγκτον μπορούμε να το προβλέψουμε, αν κρίνουμε απ' αυτό που συμβαίνει τούτη την ώρα στην Αργεντινή.

Όταν κέρδισε τις εκλογές ο νεοφιλελεύθερος και πολύ πλούσιος Μαουρίτσιο Μάκρι στη μεγάλη αυτή χώρα οι αντιλαϊκιστές το πανηγύρισαν δεόντως. Επιτέλους -αναφώνησαν- ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος της λαϊκιστικής Αριστεράς, τα κόμματα της οποίας είχαν κυριαρχήσει τις προηγούμενες δεκαετίες σε πολλές περιοχές της πίσω αυλής των ΗΠΑ. Ο νέος πρόεδρος έκλεισε αμέσως συμφωνία με τους γύπες των διεθνών αγορών για την αποπληρωμή του χρέους της χώρας και αποθεώθηκε από τον Μπαράκ Ομπάμα γιατί «επανένταξε τη χώρα στην παγκόσμια οικονομία».

Πέντε μήνες μετά, έχουμε την εξής εικόνα: Απολύθηκαν 100.000 από το δημόσιο τομέα και πολλές χιλιάδες από τον ιδιωτικό. Στα τιμολόγια των βασικών υπηρεσιών είχαμε αυξήσεις από 300% έως 700% και ο αριθμός των φτωχών αυξήθηκε κατά 1.400.000, ενώ οι εισαγγελείς ξεκίνησαν να ψάχνουν τον πρόεδρο για την υπόθεση των Panama Papers.

Όλα αυτά όμως, τα εξόχως διδακτικά, δεν παίζουν στα μέσα ενημέρωσης ούτε εδώ ούτε στην Ευρώπη. Οι προβολείς έχουν πέσει μόνο στη Βενεζουέλα. Λογικό από την πλευρά τους. Στην Αργεντινή κυβερνά ο σοβαρός Μάκρι, στη Βενεζουέλα ο γραφικός και επικίνδυνος Μαδούρο.

Οι κυρίαρχες πολιτικές και οικονομικές ελίτ θέλουν να τελειώνουν με τα αριστερά πειράματα στη Λατινική Αμερική. Παλιότερα το πετύχαιναν με πραξικοπήματα και στρατιωτικές επεμβάσεις, αφού είχαν προηγηθεί οι διαδηλώσεις της κατσαρόλας. Σήμερα το επιχειρούν με τον οικονομικό στραγγαλισμό, τους εκβιασμούς, τη συκοφαντία -η κατσαρόλα διατηρεί την ισχύ της- και βεβαίως με την επικοινωνιακή καταιγίδα που οργανώνουν τα τοπικά ΜΜΕ, τα οποία στην συντριπτική πλειονότητα τους είναι στην υπηρεσία των ολιγαρχών.

ΕΦ-ΣΥΝ

Διαβάστε Περισσότερα »

Ουκρανία: Καιρός να βγάλουμε τις μάσκες

Υλικό ετοίμασε η ομάδα "Νότιο-Ανατολικό αστέρι"


Στη σύγχρονη Ουκρανική ιστορία υπάρχουν ημερομηνίες στις οποίες θα πρέπει να επικεντρωθεί η προσοχή περισσότερο από μια δεκαετία. Στα γεγονότα στις 2 Μαΐου του 2014 στην Οδησσό σημειώνονται τραγωδία, φαυλότητα και υποκρισία. Τραγωδία για εκείνους που έπεσαν θύματα του πλήθους των εξαγριωμένων εθνικιστών, υποκινούμενων από τους πολιτικούς του Κιέβου.

Η ευτέλεια των προβοκατόρων που έκαναν την βρώμικη δουλειά, γρήγορα εξαφανίστηκαν από τις ειδήσεις . Η υποκρισία της δυτικής πολιτικής ελίτ, περιέγραφε εφιαλτικό και διεφθαρμένο το καθεστώς του Γιανουκόβιτς, αλλά έδιναν τις εγκληματικές συγκαταβατικές αξιολογήσεις των πράξεων των νέων αρχών του Κιέβου.

Τα γεγονότα στην Οδησσό είναι η λογική συνέχεια του Μαἴτνάν του Κιέβου, όπου πλήθος με επικεφαλής ένοπλους μαχητές, πυροβόλησαν αξιωματικούς επιβολής του νόμου, αλλά φώναζαν δυνατά για τη θυσιαστική τους αγάπη για την ειρήνη. Από το πλήθος δόθηκαν ζωές για σφαγή «μαρτύρων» στο όνομα της εθνικής επανάστασης.

Η Οδησσός, σε αντίθεση με Κίεβο, έγινε το κέντρο της αντίστασης της Νέας Ρωσίας. Οι κάτοικοι της Οδησσού, της πολυεθνικής πόλης, με τις παραδόσεις της ειρήνης και του αμοιβαίου σεβασμού, δεν έλαβε τη ρητορική των νέων αρχών σχετικά με αναγκαστική ουκρανοποίηση, γνωρίζανε πολύ καλά ότι πίσω απ’ όλες αυτές τις δυνατές φράσεις σχετικές με την ευρωπαϊκή επιλογή της Ουκρανίας στην πραγματικότητα έρχονται για να περάσουν ένα αντισυνταγματικό πραξικόπημα που έφερε στην εξουσία πολιτικούς τυχοδιώκτες που υποστηρίζονται και συντηρούνται από την Ουάσιγκτον.

Στην Οδησσό, σε εκείνες τις τεταμένες ημέρες υπήρχε αίσθηση της ανοιχτής αντίθεσης με το αμερικανικό έργο "Ουκρανία". Οι κάτοικοι της Οδησσού δεν θα μπορούσαν να συμβιβαστούν με το ρόλο της πόλης ως βάσης του Ναυτικού των ΗΠΑ, για να μοιραστεί την τύχη του αποικιακού λιμανιού, να γίνει το κέντρο για να μεταμορφωθεί η Μαύρη Θάλασσα σε εσωτερική λίμνη των ΗΠΑ.

Η χρονολογική σειρά των γεγονότων εκείνων των ημερών δείχνει ότι στην Οδησσό το αιματηρό σενάριο σχεδιάστηκε από τους δημιουργούς της, με διττό σκοπό: να καταστρέψει, να διαλύσει το κίνημα του αντιμαἴνάν και να δείξουν στην υπόλοιπη Ουκρανία το πρόσωπο της νέας "δημοκρατίας". Από την άλλη πλευρά, να δοκιμάσουν στην πράξη τη δυνατότητα συμπερίληψης στον πολιτικό αγώνα της Ουκρανίας νεοφασιστικών οργανώσεων και των ακραίων φιλάθλων του ποδοσφαίρου, γνωστοί για τις εθνικιστικές και ρατσιστικές τους απόψεις.

Η επίσημη αιτία είναι η εμφάνιση του "Οδησσιωτικού τάγματος» του αντιμαἴντάν. Χαρακτηριστικό το αποτέλεσμα αυτών των συγκρούσεων, στις οποίες εμπλέκονται άτομα που αυτοαποκαλούνται υποστηρικτές της ενότητας της Ουκρανίας με τους φιλορώσους πολίτες της Ουκρανίας, ήταν ο θάνατος αθώων ηλικιωμένων, γυναικών, νέων, εκείνων που πήραν μέρος σε ειρηνικές διαδηλώσεις, εκείνων που έπρεπε να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους κυριολεκτικά με γυμνά χέρια.

Ένοπλοι ακραίοι φίλαθλοι ποδοσφαίρου όχι μόνο κατέστρεψαν το στρατόπεδο των ακτιβιστών στον «Κουλίκοβο πόλε», αλλά το χειρότερο πράγμα συνέβη στο «σπίτι των Συνδικάτων», όπου από τις επιθέσεις των Ουκρανών εθνικιστών σκοτώθηκαν 48 άνθρωποι σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή των αρχών του Κιέβου, α ν και αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων, αναφέρουν πως ο αριθμός των θυμάτων έχει υπερβεί τα 100 άτομα. Κάποιος μπορεί να διαφωνήσει για τις λεπτομέρειες το τι συνέβη, αλλά το κύριο αποτέλεσμα είναι ότι τα γεγονότα στην Οδησσό άρχισαν τον πρόλογο της αδίστακτης καταστολής, ανεξάρτητα από τα πιστεύω του καθενός που δεν συμφωνεί με την πολιτική της νέας κυβέρνησης.

Στην Οδησσό έχει διαλυθεί οριστικά η ψευδαίσθηση της ειρηνικής, της μη βίαιης «επανάστασης της αξιοπρέπειας» που έλαβε χώρα στην Ουκρανία. Η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων του Ντονμπάς και της Κριμαίας ένιωσαν φρίκη και αγανάκτηση όταν είδαν τη «σφαγή της Οδησσού». Είδαν να υπονομεύεται η πίστη σε οποιαδήποτε δυνατότητα ειρηνευτικών συνομιλιών με τις ουκρανικές αρχές.Μετά την Οδησσό της Ουκρανίας, οι εθνικιστές μπήκαν στο νόημα καταστρέφοντας ιστορικά μνημεία, κάνοντας πογκρόμ σε μη επιθυμητά ΜΜΕ, νικώντας όχι μόνο τους αντιπάλους, αλλά και όποιον τολμούσε δηλώσει διαμαρτυρία ή αντίσταση.

Η Οδησσός έδειξε εμφανή συνενοχή των αρχών του Κίεβου, ενέπνευσε την ιδέα της ατιμωρησίας όποιων πράξεων «στο όνομα της Ουκρανίας", και ενστάλαξε τον φόβο και ανησυχία σε εκατομμύρια ανθρώπους για τους οποίους κατέστη σαφές ότι δεν έχει σημασία τι αμαρτίες έχει κάνει η νέα κυβέρνηση αυτοί οι άνθρωποι πήραν την ανοχή από την Ουάσιγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ως απόδειξη, η έρευνα για τα γεγονότα της Οδησσού, που ουσιαστικά ακόμα δεν έχει ξεκινήσει, οι «πραγματικοί ήρωες", ειδικότερα, ο σημερινός Πρόεδρος της Ουκρανικής Βουλής ο Προυμπίἴ, όχι μόνο δεν εμπλέκεται με νομικές ευθύνες, αλλά και ασκεί μια επιτυχημένη πολιτική καριέρα. Οι προστάτες των ουκρανικών αρχών είναι σαφώς αντίθετοι στο ευρωπαϊκό κοινό ώστε να μάθει την αλήθεια για τα γεγονότα της Οδησσου.

Αυτό όχι μόνο χαλάει την εικόνα της νέας Ουκρανίας, αλλά και δημιουργεί προηγούμενο για τη δίωξη εκείνων που «νοιάζονται» για την τύχη των προσφύγων από τη Συρία, διαδίδουν ψέματα για την εικαζόμενη παρενόχληση του πληθυσμού της "κατεχόμενης" Κριμαίας, αλλά αγνοούν προσεκτικά το γεγονός ότι στην «νέα» Ουκρανία πεθαίνουν περίεργα ή εξαφανίζονται άνθρωποι, τα λεγόμενα εθελοντικά τάγματα σχηματίζονται με συντριπτική πλειοψηφία από άτομα με ποινικό μητρώο στη σύγχρονη Ουκρανία, μία διεφθαρμένη χώρα στα πρόθυρα της μαζικής στρατιωτικής ψύχωσης της κοινωνίας.


"Eυρωακτιβιστές" από την Ουκρανία κατά ομάδες μπουκάρουν σε ευρωπαϊκές πόλεις, ντυμένοι στα χρώματα της ουκρανικής σημαίας, οργανώνουν θεατρικές δράσεις αλληλεγγύης του λαού που υπέστη ρωσική επιθετικότητα, με άσεμνο τρόπο επίμονα ζητιανεύουν για το δικαίωμα να είναι Ευρωπαίοι. Αλλά παραμένει ένα ανοιχτό μάλλον απλό ερώτημα: πώς μπορεί μια χώρα που επιδιώκει την ένταξη στην πολιτισμένη ευρωπαϊκή κοινότητα, να ενθαρρύνει τη διώξεις και δολοφονίες, ενάντια σε εκείνους που είχαν το δικαίωμα να έχουν τη δική τους θέση και άποψη, εκείνων που αξίζαν τουλάχιστον μια στοιχειώδη ανθρώπινη συμπόνια, και όσων απαιτούν πλήρη και αμερόληπτη έρευνα της τραγωδίας της Οδησσού.

Αξίζει να θυμηθούμε τα λόγια Τσέχου πατριώτη Γιου. Φούτσικ ο οποίος εκτελέστηκε από τους Ναζί:

"Άνθρωποι, να προσέχετε!". Πράγματι, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη θα πρέπει να αξιολογήσει προσεκτικά τις προθέσεις εκείνων που λένε για την ευρωπαϊκή επιλογή της Ουκρανίας, αλλά πρεσβεύουν την ιδεολογία του μίσους και του σκοταδισμού. Εκείνοι που είναι στις πλατείες των ευρωπαϊκών πόλεων και στις δημόσιες αίθουσες και προσπαθούν να μιλήσουν για τη δύσκολη αλλά σταθερή προσήλωση της Ουκρανίας στις ευρωπαϊκές αξίες και τα ιδανικά, ενώ η δική τους χώρα είναι απολύτως αδιάφορη για την τύχη των ανθρώπων που υποφέρουν από τη φτώχεια και την αδικία, όχι στην ανάγκη των ηχηρών φράσεων, αλλά σε συμμόρφωση με τα κοινωνικά και τα πολιτικά τους δικαιώματα.

Διαβάστε Περισσότερα »

Δοκιμάστε τη λογική σας!

Βάρβογλης Χάρης


Μπορείτε απλώς να χαζέψετε την ευφυή τους σύλληψη ή να στύψετε το μυαλό σας αναζητώντας την καλύτερη λύση. Σε κάθε περίπτωση, τα διάσημα παράδοξα προσφέρουν υλικό για τέρψη και για σκέψη

Αν σε ένα χωριό ο κουρέας ξυρίζει όσους δεν ξυρίζονται μόνοι τους, τότε ποιος ξυρίζει τον κουρέα; Πώς η γάτα του Σρέντινγκερ μπορεί να είναι νεκρή και ζωντανή, χωρίς να είναι ζόμπι; Γιατί ένας δίδυμος που ταξιδεύει στο Διάστημα είναι νεότερος από τον αδελφό του, που μένει στη Γη, και όχι το αντίστροφο; Πότε ένας σωρός άμμου παύει να είναι σωρός; Πώς, ενάντια σε αυτό που σας λέει το ένστικτό σας, έχετε περισσότερες πιθανότητες να διαλέξετε τη σωστή κουρτίνα στο τηλεπαιχνίδι του Μόντι Χολ; Γιατί ο ουρανός τη νύχτα είναι σκοτεινός; Και γιατί δεν βλέπουμε γύρω μας εξωγήινους; Από την αρχαιότητα ως σήμερα πολλά παράδοξα έχουν τριβελίσει κατά καιρούς το μυαλό φιλοσόφων και επιστημόνων. Στις σελίδες που ακολουθούν σας παρουσιάζουμε ορισμένα από τα διασημότερα.

Σε ένα χωριό ο κουρέας ξυρίζει αυτούς και μόνο αυτούς που δεν ξυρίζονται μόνοι τους. Αλλά τότε ποιος ξυρίζει τον κουρέα; Θα έλεγε κανείς ότι ο συλλογισμός αυτός, ο οποίος είναι γνωστός ως το παράδοξο του Ράσελ (Russell), θα μπορούσε να «λυθεί» αν υποθέσει κανείς πως ο κουρέας έχει γένια ή πως είναι σπανός. Αυτό όμως δεν αποτελεί λύση, αφού είτε με τη μία είτε με την άλλη υπόθεση ο κουρέας δεν ξυρίζεται μόνος του, και άρα θα πρέπει, σύμφωνα με την υπόθεση, να τον ξυρίζει ο κουρέας! Το παράδοξο του Ράσελ αποτελεί μια «εκλαϊκευμένη» μορφή ενός θεμελιωδέστερου μαθηματικού παραδόξου που ο άγγλος μαθηματικός και ειρηνιστής Μπέρτραντ Ράσελ είχε ανακαλύψει στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Η «ρίζα» αυτού του παραδόξου είναι η αυτοαναφορά (ο κουρέας ξυρίζει τον κουρέα) και ο καθορισμός μιας ιδιότητας με την άρνηση κάποιας άλλης (ξυρίζει αυτούς που δεν ξυρίζονται μόνοι τους). Το παράδοξο αυτό απειλούσε να τινάξει στον αέρα τη θεωρία των συνόλων, η οποία αποτελεί τη βάση των σύγχρονων μαθηματικών, αλλά η μαθηματικοί εκείνης της εποχής κατάφεραν να το «εξουδετερώσουν» τροποποιώντας κατάλληλα τις αρχές της θεωρίας.

Γνήσια και χιουμοριστικά


Στη βιβλιογραφία μπορεί να βρει κανείς εκατοντάδες «παράδοξα», δεν ανήκουν όμως όλα στην ίδια κατηγορία. Μερικά από αυτά είναι «γνήσια», όπως συμβαίνει με το παράδοξο του Ράσελ, και επομένως η παραδοξότητά τους είναι εγγενές πρόβλημα που δεν μπορεί να διορθωθεί με απλό τρόπο. Στα γνήσια παράδοξα εντάσσονται όλα τα ανάλογα με το παράδοξο του Ράσελ, που οφείλονται στην παρουσία των «ελαττωμάτων» της αυτοαναφοράς και της αντίφασης. Ενα απλούστερο παράδειγμα είναι η φράση «αυτή η πρόταση είναι ψευδής», η οποία είναι ψευδής αν λέει την αλήθεια! Παρόμοια είναι και η περίπτωση όπου ο Πινόκιο, γνωστός ψεύτης του οποίου η μύτη μεγάλωνε κάθε φορά που έλεγε ψέματα, λέει στον πατέρα του «η μύτη μου μεγαλώνει τώρα». Αν λέει την αλήθεια, η μύτη του δεν πρέπει να μεγαλώνει (επειδή δεν λέει ψέματα) και αν λέει ψέματα και πάλι η μύτη του δεν μεγαλώνει (αφού αν το «μεγαλώνει» είναι ψέματα, δεν μεγαλώνει)! Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται και η γνωστή ρήση του Σωκράτη «έν οίδα ότι ουδέν οίδα» (ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα). «Μη γνήσια» παράδοξα είναι εκείνα που προκύπτουν από την, ηθελημένη ή μη, εφαρμογή λανθασμένων συλλογισμών, το λάθος των οποίων δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό από τον μέσο αναγνώστη ή ακροατή. Μια τρίτη κατηγορία είναι τα παράδοξα που προκύπτουν από το γεγονός ότι οι αρχικές υποθέσεις, από τις οποίες ξεκινάμε, απλώς δεν αληθεύουν. Και τέλος υπάρχουν και τα χιουμοριστικά παράδοξα.

Είναι ίδιο το ποτάμι;


Μια σειρά λογικών παραδόξων οφείλεται στο ότι, χωρίς να γίνεται αντιληπτό, υπάρχει ασάφεια ή αοριστία στον ορισμό του προβλήματος. Κλασικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας είναι το παράδοξο με την ταυτότητα ενός αντικειμένου στο οποίο αλλάζουμε εξαρτήματα. Κάποιος μάς διηγείται ότι από παλιά είχε ένα μαχαίρι που το αγαπούσε πολύ, έτσι ώστε όταν χάλασε η λάμα του προτίμησε να την αλλάξει παρά να αγοράσει καινούργιο. Λίγο καιρό αργότερα χάλασε και η λαβή του, αλλά και πάλι προτίμησε να αλλάξει λαβή παρά να αγοράσει καινούργιο μαχαίρι. Ετσι συνεχίζει να έχει το ίδιο αγαπημένο μαχαίρι του, παρά το γεγονός ότι αυτό δεν έχει πια τίποτα το κοινό με το αρχικό! Παρόμοια είναι και η ρήση του μεγάλου αρχαίου έλληνα φιλοσόφου Ηράκλειτου, ο οποίος είχε πει ότι κανένας δεν μπορεί να πει πως πέρασε από το ίδιο ποτάμι, αφού κάθε στιγμή από αυτό δεν κυλάει το ίδιο νερό. Το πρόβλημα σε αυτά τα παράδοξα εντοπίζεται στην έννοια της λέξης «ίδιο». Γιατί άλλο εννοούμε όταν λέμε ότι «όλα τα πιάτα ενός σερβίτσιου είναι τα ίδια» και άλλο όταν λέμε ότι δύο αδέλφια «τρώνε από το ίδιο πιάτο». Ενα άλλο παράδειγμα παραδόξου αυτής της κατηγορίας είναι το πότε ένας σωρός άμμου παύει να είναι σωρός. Ξεκινάμε από έναν μεγάλο σωρό άμμου και αφαιρούμε έναν κόκκο. Οι υπόλοιποι κόκκοι εξακολουθούν να αποτελούν έναν σωρό. Μετά αφαιρούμε και δεύτερο, και τρίτο, κ.ο.κ. Κάποια στιγμή έχουν μείνει μόνο δύο κόκκοι και αφαιρούμε τον έναν. Αυτό που απομένει είναι ακόμη σωρός; Εδώ το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι δεν έχουμε ορίσει ακριβώς το τι είναι ένας σωρός άμμου.

Ποια κουρτίνα να διαλέξω;


Αντίθετα με την περίπτωση του παράδοξου του Ζήνωνα, όπου σωστή είναι η αντίληψη της καθημερινής ζωής και όχι των μαθηματικών επιχειρημάτων, στη θεωρία των πιθανοτήτων υπάρχουν σωστά συμπεράσματα που όμως φαίνονται παράδοξα στον μέσο πολίτη. Ισως το πιο γνωστό από αυτά είναι το παράδοξο του Μόντι Χολ (Monty Hall), που πήρε το όνομά του από τον παρουσιαστή του τηλεπαιχνιδιού «Ας κάνουμε μια συμφωνία» (Let's make a deal). Ας υποθέσουμε ότι αφού κερδίσατε στο παιχνίδι, έχετε το δικαίωμα να επιλέξετε ένα από τα δώρα που βρίσκονται πίσω από τρεις κουρτίνες. Εστω ότι πίσω από τη μία κουρτίνα βρίσκεται ένα αυτοκίνητο ενώ πίσω από τις άλλες δύο από μία κατσίκα. Διαλέγετε στην τύχη την κουρτίνα 1 και ο τηλεπαρουσιαστής, που γνωρίζει πού είναι το αυτοκίνητο, ανοίγει μια άλλη κουρτίνα, π.χ. την 3. Επειτα σας ρωτά αν θέλετε να αλλάξετε επιλογή και να διαλέξετε την κουρτίνα 2 αντί για την 1. Θα πρέπει να αδράξετε την ευκαιρία ή να επιμείνετε στην αρχική επιλογή σας; Η σωστή απάντηση είναι ότι θα πρέπει να αλλάξετε επιλογή, επειδή έτσι η πιθανότητα να κερδίσετε το αυτοκίνητο είναι 2/3, ενώ αν επιμείνετε στην αρχική επιλογή σας η πιθανότητα να πάρετε το αυτοκίνητο είναι μόνο 1/3. Οι περισσότεροι όμως θεωρούν ότι η επιλογή της άλλης κουρτίνας δεν επηρεάζει την πιθανότητα κέρδους, και μεταξύ αυτών πολλοί μαθηματικοί. Πολλοί από τους «άπιστους», μάλιστα, συνεχίζουν να μην πιστεύουν τη θεωρητική λύση, ακόμη και αν δουν τα αποτελέσματα προσομοιώσεων σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, τα οποία, φυσικά, συμφωνούν με τη θεωρία. 

Ο Αχιλλέας και η χελώνα


Μια κατηγορία παραδόξων στα Μαθηματικά είναι εκείνα που συνδέονται με τις έννοιες του απείρου και του απειροστά μικρού. Είναι γνωστό, για παράδειγμα, το παράδοξο του σοφιστή Ζήνωνος του Ελεάτη «ο γοργοπόδαρος Αχιλλέας και η χελώνα», σύμφωνα με το οποίο ο Αχιλλέας που κυνηγάει τη χελώνα δεν θα τη φτάσει ποτέ. Σύμφωνα με τον Ζήνωνα, ο Αχιλλέας αρχίζει να τρέχει κυνηγώντας τη χελώνα, η οποία προχωράει αργά αλλά σταθερά. Οταν ο Αχιλλέας φτάσει στο σημείο που ήταν η χελώνα όταν ξεκίνησε το κυνηγητό, η χελώνα θα έχει προχωρήσει κατά ένα διάστημα προς το τέλος της διαδρομής. Οταν στη συνέχεια ο Αχιλλέας φτάσει στο σημείο που ήταν η χελώνα όταν αυτός είχε φτάσει στην αρχική θέση της, η χελώνα θα έχει και πάλι προχωρήσει κ.ο.κ. Αρα δεν θα τη φτάσει ποτέ, ένα «λογικό» συμπέρασμα που όμως δεν συμφωνεί με την καθημερινή εμπειρία. Η εξήγηση εδώ είναι ότι ο Ζήνων δεν ήξερε να χειρίζεται το άπειρο άθροισμα όρων που είναι όλο και μικρότεροι. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ένα άθροισμα άπειρων όρων μπορεί να έχει συγκεκριμένη - και όχι άπειρη - τιμή, όπως για παράδειγμα το 1 + 1/2 + 1/4 + 1/8 + 1/16 + ... που ισούται με 2. Αν χρησιμοποιήσουμε σωστά τα μαθηματικά, βρίσκουμε ότι το άθροισμα των χρονικών διαστημάτων που χρειάζεται ο Αχιλλέας για να φτάσει τη χελώνα δεν είναι άπειρο, όπως νόμιζε ο Ζήνων.

Πώς έχουμε νύχτα;


Γιατί ο ουρανός τη νύχτα είναι σκοτεινός; Μα επειδή, θα έλεγε κανείς, έχει δύσει ο Ηλιος! Αν προσπαθήσουμε όμως να προσεγγίσουμε θεωρητικά αυτό το πρόβλημα, θα διαπιστώσουμε πως η προφανής αυτή απάντηση μοιάζει να μην είναι σωστή! Συγκεκριμένα, αν υποθέσουμε ότι το Σύμπαν είναι άπειρο και ότι τα αστέρια είναι τυχαία διασκορπισμένα σε αυτό, κάτι που φαίνεται λογικό, τότε απλοί θεωρητικοί υπολογισμοί δείχνουν πως ο ουρανός θα έπρεπε, νύχτα-μέρα, να είναι τόσο φωτεινός όσο η επιφάνεια του Ηλίου. Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ παρατήρησης, που δείχνει σκοτεινό ουρανό, και  θεωρίας, που δείχνει φωτεινό ουρανό, ονομάζεται παράδοξο του Olbers, από το όνομα του γερμανού αστρονόμου που το παρατήρησε πρώτος. Το θεωρητικό αποτέλεσμα μπορεί να γίνει κατανοητό από τον μέσο αναγνώστη χωρίς καθόλου μαθηματικά. Ολοι γνωρίζουμε πώς παριστάνουμε ένα σώμα που ακτινοβολεί: ζωγραφίζουμε ακτίνες που ξεκινούν από την επιφάνειά του και κατευθύνονται προς το άπειρο. Επειδή τα αστέρια είναι πολύ μακριά, υποθέτουμε ότι από όλα τους φτάνει στη Γη μόνο μία ακτίνα και, επειδή άπειρα από αυτά είναι διασκορπισμένα στον ουρανό, φτάνει στο μάτι μας μία ακτίνα από κάθε σημείο του. Αν υποθέσουμε ότι όλα τα αστέρια έχουν χρώμα κίτρινο όπως ο Ηλιος, κάτι που δεν επηρεάζει το αποτέλεσμα, τότε το μάτι μας θα βλέπει κάθε σημείο του ουρανού κίτρινο και τόσο λαμπρό όσο η επιφάνεια του Ηλίου. Εμείς όμως βλέπουμε τον ουρανό την ημέρα γαλάζιο και τη νύχτα σκοτεινό! Αρα η αρχική υπόθεσή μας δεν είναι σωστή, πράγμα που σημαίνει ότι το Σύμπαν δεν είναι άπειρο. Αρα δημιουργήθηκε κάποια στιγμή στο παρελθόν, με τη διαδικασία που σήμερα ονομάζουμε Μεγάλη Εκρηξη, πριν από περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια.

Γι' αυτόν τον λόγο δεν μπορούμε να δούμε σε άπειρη απόσταση αλλά μόνο σε απόσταση ως 14 δισεκατομμύρια έτη φωτός, όση απόσταση είχε τον χρόνο να διασχίσει το φως από τη δημιουργία του Σύμπαντος ως σήμερα, τρέχοντας με την ταχύτητα του φωτός. Γι' αυτόν τον λόγο δεν βλέπουμε από κάθε σημείο του ουρανού να προέρχεται μια φωτεινή ακτίνα, αλλά μόνο από ορισμένα. Αρα το παράδοξο του Olbers ανήκει στην κατηγορία των παραδόξων που οφείλονται σε λανθασμένες υποθέσεις.

Το δίδυμο του αστροναύτη


Ο Σκοτ Κέλι (δεξιά) επέστρεψε πρόσφατα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και θα συγκριθει με τον δίδυμο αδελφό του Μαρκ που έμεινε στη Γη. Φωτογραφία: Robert Markowitz/NASA

Το πιο διάσημο ίσως επιστημονικό παράδοξο είναι το παράδοξο των διδύμων. Η Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας (ΕΘΣ) του Αϊνστάιν, η οποία ισχύει για κινήσεις με σταθερή ταχύτητα, προβλέπει ότι ο χρόνος ρέει πιο αργά για έναν παρατηρητή που κινείται με μεγάλη ταχύτητα σε σχέση με κάποιον που μένει ακίνητος. Ας θεωρήσουμε λοιπόν δύο διδύμους, εκ των οποίων ο ένας παραμένει στη Γη και ο άλλος επιβιβάζεται σε ένα διαστημόπλοιο, το οποίο ταξιδεύει με μεγάλη ταχύτητα. Για τον ταξιδιώτη ο χρόνος ρέει πιο αργά, οπότε όταν επιστρέψει το ρολόι του θα έχει «χτυπήσει» λιγότερες ώρες και θα είναι επομένως νεότερος από τον αδελφό του. Ως εδώ δεν υπάρχει κάτι παράδοξο, εκτός βέβαια από την παραδοξότητα της σχετικότητας του χρόνου, που είναι ένα από τα δυσνόητα χαρακτηριστικά της ΕΘΣ. Το παράδοξο εμφανίζεται όταν σκεφθεί κανείς ότι η κατάσταση είναι συμμετρική, επειδή η κίνηση είναι σχετική. Ο ταξιδιώτης θα μπορούσε να θεωρήσει τον εαυτό του ακίνητο και τον αδελφό του, που έμεινε στη Γη, να κινείται με μεγάλη ταχύτητα, οπότε εκείνος που θα γερνούσε πιο αργά θα ήταν αυτός που παρέμεινε στη Γη. Ποιο από τα δύο συμπεράσματα είναι σωστό; Το παράδοξο αυτό οφείλεται, όπως και το παράδοξο του Ολμπερς, στο ότι καταλήγουμε σε αυτό κάνοντας μια υπόθεση που δεν είναι σωστή. Συγκεκριμένα η κατάσταση δεν είναι συμμετρική, και στο συμπέρασμα αυτό μπορούμε να φτάσουμε με παραπάνω από έναν συλλογισμούς. Ο εντελώς σωστός είναι να λάβουμε υπόψη μας ότι για να επιστρέψει ο ταξιδιώτης θα πρέπει να αλλάξει κατεύθυνση κίνησης, οπότε συμπεραίνουμε ότι έχει δεχθεί κάποια δύναμη και άρα έχει υποστεί επιτάχυνση. Επομένως θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας (ΓΘΣ), η οποία ισχύει για παρατηρητές που επιταχύνονται. Με τη βοήθεια της ΓΘΣ μπορούμε να υπολογίσουμε την ώρα που δείχνουν τα ρολόγια το καθενός από τους διδύμους και να διαπιστώσουμε ότι, πράγματι, αυτός που είναι γηραιότερος όταν ξανασυναντηθούν είναι αυτός που παρέμεινε στη Γη. Αυτή τη λύση του «παραδόξου» είχε προτείνει άλλωστε και ο ίδιος ο Αϊνστάιν. Αλλά το γεγονός ότι η κατάσταση δεν είναι συμμετρική μπορεί να προκύψει και από μόνη την ΕΘΣ, αν κατανοήσει κανείς ότι στο πρόβλημα δεν υπάρχουν δύο αλλά τρία συστήματα που κινούνται με σταθερή ταχύτητα: ένα είναι η Γη (που μένει ακίνητη), ένα είναι αυτό που απομακρύνεται από τη Γη με σταθερή ταχύτητα και ένα αυτό που πλησιάζει τη Γη με σταθερή ταχύτητα. Επομένως ο ταξιδιώτης αλλάζει σύστημα κίνησης, ενώ αυτός που παραμένει στη Γη όχι. Ο αριθμητικός υπολογισμός της ηλικίας του κάθε διδύμου χρειάζεται βέβαια γνώσεις της Ειδικής και της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας. Το γεγονός όμως ότι η κατάσταση των δύο δεν είναι συμμετρική - και άρα δεν υπάρχει παράδοξο - προκύπτει, όπως είδαμε, πολύ απλούστερα.

Γιατί δεν βλέπουμε εξωγήινους;


Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ο μεγάλος ιταλοαμερικανός φυσικός Ενρίκο Φέρμι (Fermi) είχε θέσει έμμεσα το ακόλουθο παράδοξο. Είναι γνωστό ότι ένα από τα πιο βασικά χαρακτηριστικά της ζωής είναι η τάση για εξάπλωση στον μέγιστο δυνατό χώρο. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος για τη δημιουργία αποικιών, με πιο χαρακτηριστικό τον αποικισμό των ακτών της Μεσογείου από τους αρχαίους Ελληνες και τον αποικισμό της Αμερικής από τους Ευρωπαίους. Με αυτό ως δεδομένο είναι εύκολο να υπολογίσει κανείς ότι ένας εξελιγμένος τεχνολογικός πολιτισμός σε κάποιον από τους εκατοντάδες δισεκατομμύρια πλανήτες του γαλαξία μας θα είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον γαλαξία σε λιγότερο από 100 εκατομμύρια χρόνια. Το χρονικό αυτό διάστημα είναι ασήμαντο μπροστά στην ηλικία του γαλαξία μας, που είναι πάνω από 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Αρα θα έπρεπε να βλέπουμε στη γειτονιά μας εξωγήινους, πράγμα όμως που δεν συμβαίνει. Πού οφείλεται αυτό το παράδοξο, που έχει γίνει γνωστό ως παράδοξο του Φέρμι; Κανένας δεν γνωρίζει σήμερα με βεβαιότητα, αλλά θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι ένας τεχνολογικός πολιτισμός σαν τον δικό μας έχει «ημερομηνία λήξης», επειδή αυτοκαταστρέφεται είτε εξαιτίας πολέμων είτε εξαιτίας της καταστροφής του περιβάλλοντος. Η κατάσταση στη Γη μας δείχνει ότι αυτή η εξήγηση του παραδόξου δεν είναι εντελώς παράδοξη!

Η βουτυρωμένη γάτα


The Buttered Cat Paradox: If toast always lands butter side down and cats always land on their feet, what happens if you put them together?
Θα ήθελα να αναφέρω επίσης ένα χιουμοριστικό παράδοξο. Είναι γνωστό σε όλους μας ότι αν αφήσουμε μια γάτα να πέσει τότε αυτή θα περιστραφεί στον αέρα όσο χρειάζεται για να φτάσει τελικά στο έδαφος στα τέσσερα πόδια της. Από την άλλη μεριά είναι επίσης παρατηρημένο ότι αν αφήσουμε μια βουτυρωμένη φέτα ψωμιού να πέσει τότε η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι να πέσει με τη βουτυρωμένη πλευρά προς τα κάτω. Φανταστείτε τώρα το εξής πείραμα: Δένουμε στην πλάτη μιας γάτας μια βουτυρωμένη φέτα ψωμιού, με τη βουτυρωμένη επιφάνεια προς τα πάνω. Στη συνέχεια αφήνουμε τη γάτα να πέσει. Πώς θα φτάσει τότε στο έδαφος, με τα πόδια της ή με τη βουτυρωμένη πλευρά της φέτας;

Η γάτα του Σρέντινγκερ


Φωτογραφία: Puzzlerdk
Ενα άλλο πολύ γνωστό επιστημονικό παράδοξο, που συνδέεται με την Κβαντομηχανική, είναι η περίφημη γάτα του Σρέντινγκερ (Schrödinger). Σε αυτό το παράδειγμα έχουμε κλείσει μια γάτα σε ένα κουτί, στο οποίο έχουμε βάλει ένα φιαλίδιο με δηλητήριο και ένα ραδιενεργό παρασκεύασμα. Το παρασκεύασμα εκπέμπει ραδιενεργές ακτίνες-α σε τυχαίες χρονικές στιγμές, τις οποίες δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων. Οταν μια ακτίνα-α προσκρούσει στο φιαλίδιο αυτό, σπάει, το δηλητήριο σκορπίζεται στο κουτί και σκοτώνει τη γάτα. Η Κβαντομηχανική προβλέπει ότι μπορούμε να γνωρίζουμε αν η γάτα είναι ζωντανή ή πεθαμένη μόνο αν ανοίξουμε το κουτί. Αλλά ώσπου να το κάνουμε αυτό, τότε για εμάς η γάτα είναι ταυτόχρονα μισοζωντανή και μισοπεθαμένη! Για την αριστοτελική λογική, που διέπει την καθημερινή ζωή μας, αυτή είναι μια απαράδεκτη κατάσταση. Τι ακριβώς συμβαίνει; Η απάντηση βρίσκεται στο ότι με το νοητικό αυτό πείραμα προσπαθούμε να εφαρμόσουμε ιδέες της Κβαντομηχανικής, η οποία εξ ορισμού υπολογίζει πιθανότητες συμβάντων και εφαρμόζεται στον μικρόκοσμο, σε αντικείμενα και έννοιες του μακρόκοσμου, όπου υπάρχει βεβαιότητα και όχι πιθανότητες. Η λογική αντίφαση δεν θα εμφανιζόταν αν είχαμε θέσει μια ξεκάθαρη μέγιστη απόσταση ή έναν ξεκάθαρο μέγιστο αριθμό σωματιδίων, στα οποία μπορεί να εφαρμόσει κανείς κβαντομηχανικές έννοιες. Από πειράματα που έγιναν πρόσφατα φαίνεται ότι ο μέγιστος αριθμός των σωματιδίων ενός συστήματος που υπακούει στην Κβαντομηχανική είναι πολύ μικρότερος από τα κύτταρα μιας γάτας.

Ο κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

tovima-science

Διαβάστε Περισσότερα »

Γιατί η κοινωνία φαίνεται να είναι «παθητική»;

Δημήτρης Μπελαντής


Μετά το τραγικό καλοκαίρι του 2015 και την στροφή της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ στην παγίωση ή και την επιδείνωση ακόμη των μνημονιακών στρατηγικών, οι κοινωνικές κινητοποιήσεις μοιάζουν, ως τώρα τουλάχιστον, σχετικά ισχνές ή κοπάζουν σχετικά γρήγορα-όπως συνέβη με την κινητοποίηση των αγροτών στις αρχές του χρόνου.

Στα μεσαία και ελευθεροεπαγγελματικά κοινωνικά στρώματα, αναπτύσσεται μια έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια με αιχμή ιδίως το ασφαλιστικό νομοσχέδιο καθώς και μια διογκούμενη πεποίθηση ότι τα μέτρα αυτά έχουν διαρθρωτικό και όχι απλώς δημοσιονομικό χαρακτήρα και οδηγούν στην «επιλεγόμενη» από το σύστημα έξοδο μεγάλων αριθμών επαγγελματιών από αυτά τα επαγγέλματα, στο χτύπημα της μικρής και μεσαίας οικονομικής δραστηριότητας.

Ιδίως, η παρατεινόμενη τετράμηνη αποχή των δικηγόρων, παρά το ότι οι δικηγόροι έχουν κυριολεκτικά συνθλιβεί εισοδηματικά, είναι ένα κορυφαίο και ενθαρρυντικό δείγμα αυτής της μικρομεσαίας δυσαρέσκειας. Όμως, οι διαθέσεις αυτές δεν έχουν τα χαρακτηριστικά ενός δημόσιου μαζικού κινήματος και μιας κινηματικής ανάταξης-πράγμα που ισχύει το ίδιο ή και ακόμη περισσότερο για τους μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα, με εξαιρέσεις όπως η πρόσφατη υπέροχη πορεία για την ανεργία από την Πάτρα στην Αθήνα. Παρά το ότι το νέο πακέτο μέτρων ισοδυναμεί με έναν εκτεταμένο κοινωνικό σφαγιασμό των υποτελών και των μεσαίων τάξεων και στρωμάτων, η κοινωνική αντίδραση δεν προεικονίζεται-ως τώρα- ως αντίστοιχη.

Η κατάσταση αυτή, που δεν είναι οπωσδήποτε μη αντιστρέψιμη, αντανακλά το βάθος της πολιτικής και κοινωνικής ήττας που υπέστη η Αριστερά με την προσχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ στις συστημικές δυνάμεις, πράγμα που αποτέλεσε κορύφωση της «βίαιης ωρίμανσής του» από το 2012 ως το 2015. Αυτή η ήττα μπορεί να μην είναι μια πολιτικοστρατιωτική ήττα σαν αυτές που υπέστη η Αριστερά στην χώρα μας με την λήξη του Εμφυλίου το 1949 ή με την επιβολή της απριλιανής δικτατορίας το 1967, αλλά είναι μια ήττα βαθύτερα ιδεολογική, στρατηγική και ηθική/αξιακή.

Από το ’74 μέχρι και σήμερα, η αριστερή διακυβέρνηση είτε εκφράσθηκε με την μορφή του σοσιαλδημοκρατικού εφικτού προγράμματος (ΠΑΣΟΚ 1981) είτε ορίσθηκε ως η αναμονή ενός γνήσιου αναδιανεμητικού κυβερνητικού προγράμματος υπέρ του λαού και σε βάρος των ελίτ στηριγμένου σε ένα απολύτως διαφορετικό πολιτικό προσωπικό της κομμουνιστογενούς Αριστεράς, με πορεία μακρόχρονων αγώνων και με την αίγλη του ηθικά αλώβητου και αναλλοίωτου.

Η εμπειρία της δοκιμασίας


Βεβαίως, η πραγματικότητα της Μεταπολίτευσης δεν ήταν αυτή απολύτως ή ακριβώς . Το προσωπικό της Αριστεράς, σε σημαντικό αλλά όχι απόλυτο βαθμό, αγκάλιασε την επαγγελματική πολιτική και τον επαγγελματικό συνδικαλισμό, εμπλέχθηκε με τον «εκσυγχρονισμό» του Σημίτη, ανέλαβε δημόσια έργα, υπήρξε ως ιδιωτική επιχειρηματική πρωτοβουλία, κυριάρχησε, όχι πάντα με άψογο τρόπο, στο δημόσιο πανεπιστήμιο, εμπλέχθηκε πολύμορφα στα συστημικά ΜΜΕ.

Οι αγώνες και οι αγωνιστές δεν ήταν ανύπαρκτοι αλλά συναντήθηκαν με έναν χρόνιο δυνάμει κυβερνητισμό και κρατισμό, με την κοινωνική ανέλιξη εντός του καπιταλισμού τμήματος του προσωπικού και των διανοουμένων της Αριστεράς καθώς και με πραγματικούς συμβιβασμούς που έκανε με το σύστημα για πολλά χρόνια ένα όχι ασήμαντο τμήμα των λαϊκών και μεσαίων τάξεων ως κοινωνική βάση. Το πρόβλημα στην Αριστερά δεν ήταν μόνο πρόβλημα του πολιτικού προσωπικού και των διανοουμένων της, ήταν εν μέρει και πρόβλημα της κοινωνικής της βάσης. Όμως, ακόμη υπήρχε η αίσθηση του ποιοτικά διαφορετικού, όσο τα παραπάνω υλικά δεν είχαν δοκιμαστεί στην πραγματική διακυβέρνηση, είχαν ακόμη μια ορισμένη «αντοχή υλικών».

Η εμπειρία του 2015 απέδειξε ότι αυτή η Αριστερά τόσο ως ηγεσία και πολιτικό προσωπικό πρώτα απ’όλα αλλά και ως κοινωνικό δυναμικό δευτερευόντως δεν είχε κάνει μια μακρά πορεία προετοιμασίας για ρήξεις μεγάλης κλίμακας με το εσωτερικό και διεθνές σύστημα ούτε και ήταν έτοιμη για αυτές. Παρ’όλα αυτά, για να μην είμαστε και άδικοι, η διευρυμένη κοινωνική βάση της Αριστεράς έδωσε με μεγάλη επιτυχία δύο εκλογικές μάχες, τον Γενάρη και τον Ιούλη του ’15 , υπό πολύ δύσκολες συνθήκες. Έβαλε ζητήματα στην πολιτική ηγεσία προς επίλυση. Όμως, η πλειοψηφία του προσωπικού και της ηγεσίας της Αριστεράς υποχώρησε και αποφάσισε ότι ήθελε πια να διακυβερνήσει υπό οιεσδήποτε συνθήκες και πολιτικό πλαίσιο. Οι αγώνες ήταν πια κάτι το ανταλλάξιμο, η διακυβέρνηση ήταν κάτι που η Ιστορία τους/τις χρώσταγε, ακόμη και υπό τα Μνημόνια. Οι πρώην αγωνιστές έγιναν «άνθρωποι από μάρμαρο», για όσους θυμούνται την παλιά πολύ όμορφη ταινία του Αντρέι Βάιντα. Ή, ορθότερα, «άνθρωποι από ευρώ».

Η κοινωνία, και ιδίως εκείνο το τμήμα των εργαζομένων και των υποτελών τάξεων που είχε διάθεση και δυναμικό ρήξεων, δέχθηκε ένα πολύ μεγάλο πλήγμα από την «στροφή» ή την «προδοσία» του 2015. Ένα πλήγμα στον πυρήνα του ηθικού και πολιτικού παραδείγματος της Αριστεράς. Σαν εβδομήντα χρόνια να χάθηκαν μέσα σε ένα καλοκαίρι ή μέσα σε μια μακρά νύχτα του Ιουλίου. Παρά την υπαρκτή ακόμη κρίση πολιτικής εκπροσώπησης, η ιδέα ότι η Αριστερά είναι δύναμη ριζικής πολιτικής αλλαγής δεν είναι πια μια πολύ ισχυρή ιδέα στην Ελλάδα αλλά, υπό την εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ, και διεθνώς δυστυχώς. Συνεπώς, η ριζοσπαστική εκδοχή της Αριστεράς και το κύρος της αλληλεξαρτάται με τον δυναμισμό της κοινωνίας , η ανασυγκρότηση και των δύο επιπέδων θα είναι μακρά και δύσκολη.

Όποιος πιστεύει ότι αρκεί να πάρει τα συνθήματα , την φυσιογνωμία και τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά του παλιού καλού ΣΥΡΙΖΑ και να τα σηκώσει απλώς από την «λάσπη της προδοσίας» είναι καταδικασμένος να ζει κάθε μέρα την ίδια μέρα από την αρχή. Και το βράδυ να κάνει ξανά και ξανά τον ανησυχητικό απολογισμό, πάντα τον ίδιο. Η ριζοσπαστική Αριστερά χρειάζεται νέο πρόγραμμα, νέα στρατηγική, νέες συμμετοχικές διαδικασίες, νέα ηγεσία, νέα υλικά. Επίσης, και νέα θεωρία, εμπλουτισμό ριζικό της ήδη υπάρχουσας. Χωρίς αυτά, η κοινωνική και πολιτική Αριστερά θα μείνουν «ακυβέρνητες πολιτείες». Και η κοινωνία θα παγιώσει τα χαρακτηριστικά της ως «παθητική». Δεν θα φταίει από μόνη της.

* Ο κ. Δημήτρης Μπελαντής είναι νομικός

Tvxs

Διαβάστε Περισσότερα »

Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος: «Ανίκανοι ή διεφθαρμένοι οι άρχοντες;»

Συνέντευξη στον Τριαντάφυλλο Σερμέτη


Στο πλαίσιο της αναζήτησης για τις δύσκολες συνθήκες που βιώνει ο λαός μας και για τη διέξοδο από την πολύπλευρη κρίση, συνομιλούμε με έναν φωτισμένο ιεράρχη, τον Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης Παύλο, ο οποίος με τις εμπεριστατωμένες απόψεις του και το συγκροτημένο λόγο του αναδεικνύει τη δυνατότητα που υπάρχει στη χώρα μας, μέσα από την Ορθόδοξη παράδοση και τον δυναμικό χριστιανικό λόγο, να δοθεί λύση στο αδιέξοδο της πατρίδας μας.

Το Πάσχα νοείται ως το πέρασμα από τη σκλαβιά της αμαρτίας στην ελευθερία. Για έναν χριστιανό, που είναι ταυτόχρονα και πολίτης, ποια σημασία αποκτά στην κοινωνική του ζωή;

Τό ρῆμα ἁμαρτάνω σημαίνει ἀποτυχαίνω-κάνω λάθος. Ἡ λέξη ἁμαρτία κατά συνέπεια σημαίνει ἀποτυχία. Ἁμαρτία δέν σημαίνει μιά ἠθική παράβαση ἤ ἔστω ἕνα ἁπλό λάθος. Σημαίνει κάτι τό ριζικότερο καί οὐσιοδέστερο. Ἔτσι ἡ ἀποτυχία ἔχει καθολικό χαρακτήρα, ἀγγίζει δηλαδή ὅλες τίς πλευρές καί τίς περιοχές τῆς ὕπαρξης. Ἀποτυχαίνουμε στόν ὑπαρκτικό μας προορισμό, ἀποτυχαίνουμε στήν προσωπική μας ζωή, ἀποτυχαίνουμε στήν κοινωνική μας ζωή. Αὐτό δέν ἀποτελεῖ μιά ἰδεολογική τοποθέτηση, ἀλλά τήν σκληρή πραγματικότητα τήν ὁποία ζοῦμε.

Ἡ κοινωνία μας εἶναι ἀκοινώνητη. Μέσα στό ἴδιο μας τό σπίτι εἴμαστε ἀνίκανοι νά ἀγαπηθοῦμε. Στεροῦμε ἀπό τά παιδιά μας τό χαμόγελο μέσα στό ἴδιο μας τό σπίτι. Εἴμαστε μιά μπερδεμένη κοινωνία πού δέν ξέρει πραγματικά τί θέλει. Τό Πάσχα γιά μᾶς εἶναι ὁ Χριστός καί μέ τόν Χριστό τό Πάσχα νοεῖται ὡς τό πέρασμα ἀπό τόν ἐγωϊσμό καί τήν ἀλαζονεία στήν ταπείνωση καί στήν ἀγάπη πού εἶναι τό μόνο ἀληθινό θεμέλιο τῆς ἰσότητας καί τῆς δικαιοσύνης.

Θεωρείτε ότι η Εκκλησία πρέπει να έχει πολιτικό λόγο ή ανάμειξη στα πολιτικά δρώμενα; Ποιες πρέπει να είναι οι σχέσεις Πολιτείας-Εκκλησίας;

Ἔχει σημασία τί ἐννοοῦμε πολιτικό λόγο. Ἄν πολιτική σημαίνει τήν ζωή τῆς πόλης, τήν ζωή τῶν πολιτῶν τότε ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μονίμως πολιτικός γιατί ἀπευθύνεται στόν ἄνθρωπο. Ἀκόμη καί αὐτό πού ὀνομάζουμε θεολογικό λόγο εἶναι στήν οὐσία του βαθύτατα πολιτικός γιατί ἀφορᾶ τόν τρόπο πού ὑπάρχει ὁ ἄνθρωπος καί κατά συνέπεια τό πῶς μπορεῖ νά συν-υπάρχει μέ τούς ἄλλους. Ἔχει ἐπίσης σημασία νά ἑρμηνεύσουμε σωστά τί σημαίνει πολιτικά δρώμενα. Ἐάν ἐννοοῦμε τά κομματικά τερτίπια τά ὁποῖα πολλές φορές διχάζουν τούς ἀνθρώπους, ἀσφαλῶς καί δέν ἔχει θέση.

Ἄν πρόκειται ὅμως γιά τόν τρόπο πού διαμορφώνεται ἡ ζωή, τότε ἀσφαλῶς ἔχει λόγο καί κατ’ἐμέ ἔχει τόν λόγο. Στήν Πατρίδα μας οἱ σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας δέν κατασκευάσθηκαν σέ κανένα γραφεῖο οὔτε πολιτικό οὔτε ἐκκλησιαστικό. Δομήθηκαν μέσα στήν ζωή καί τήν ἱστορία καί δημιούργησαν Παράδοση, Πολιτισμό καί Τρόπο Ζωῆς. Ὅποιος δέν εἶναι μέτοχος αὐτῆς τῆς παράδοσης ἴσως ἀδυνατεῖ νά τό κατανοήσει. Τίς σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας τίς διαμορφώνει μέ τρόπο ἐξαιρετικό ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ: «Ἀπόδοτε τά τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καί τά τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ»

Πού αποδίδετε εσείς την πολύπλευρη και πολυεπίπεδη κρίση που βιώνουμε σήμερα;

Ἡ κρίση κατά πρῶτον λόγον εἶναι κρίση τοῦ ἀνθρώπου. Κρίση πού προεκλήθη ἀπό τήν μετακίνηση τῶν ὁρίων του. Κατά δεύτερον ὀφείλεται στίς κατά καιρούς ἐξουσίες, δηλαδή στούς ἀνθρώπους τῆς ἐξουσίας πού κατέστρεψαν αὐτή τή χώρα καί διέφθειραν καί δίχασαν τό λαό της. Δέν εἶναι δυνατόν οἱ ἄρχοντες νά μήν ἔβλεπαν πού πηγαίνει ἡ χώρα. Θά ἔπρεπε νά ἦταν ἤ ἀνίκανοι ἤ διεφθαρμένοι. Ἡ ἐξουσιολαγνεία τους καί ἡ Πατρίδα ὡς λάφυρο ὁδήγησαν στήν καταστροφή.

Ὁ λαός ἔχεις τίς δικές του εὐθύνες γιατί παρασύρθηκε ἀπό τά δικά του πάθη. Χάρηκε γιατί τοῦ πέταξαν τό κόκκαλο τῆς προσωρινῆς καλοπέρασης οἱ τῆς ἐξουσίας καί δέν ἔβλεπε ὅτι ἐκεῖνοι ἔτρωγαν τό βόδι καί ἐκεῖνος ἔγλειφε τό κόκκαλο. Ἡ κατανάλωση, τό βόλεμα, ἡ πατρίδα ὡς λάφυρο, ὁ ἀτομικισμός, «τό ρουσφέτι», ἡ μετατροπή ἀπό ὑπεύθυνο πολίτη σέ κομματικό ἐγκάθετο εἶναι μερικές ἀπό τίς μεγάλες εὐθύνες τοῦ λαοῦ μας πού δέν θέλησε νά δεῖ αὐτό πού ἐρχόταν, νομίζοντας ὅτι θά τό ἀποφύγει.

Έχετε συχνά εκφραστεί στο δημόσιο λόγο σας εναντίον του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Με βάση τη Ζωή του Χριστού, που έζησε ως ξένος, ποια είναι η θέση σας για το προσφυγικό ζήτημα και ποια πιστεύετε ότι μπορεί να είναι η αντιμετώπισή του;

Ὅταν εἶσαι χριστιανός, ὅταν δηλαδή εἶσαι τοῦ Χριστοῦ βλέπεις μέ τά δικά Του μάτια τή ζωή, ὅσο δύσκολο κι’ἄν εἶναι αὐτό. Ἡ πίστη στόν Χριστό δέν εἶναι ἰδεολογία, ἀλλά στάση καί τρόπος ζωῆς ὅσο δύσκολο κι ἄν εἶναι αὐτό. Γι’ αὐτό λοιπόν ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Στά δύσκολα χρόνια τοῦ ἐμφυλίου πολέμου τόν Παπα-Γιώργη τόν Σκρέκα τόν βασάνιζαν ἀδελφικά χέρια καί στό εἰρωνικό ἐρώτημα τοῦ δημίου του «Παπα-Γιώργη τί σοῦ λέει τώρα ὁ Χριστός σου» ἡ ἀπάντηση τοῦ Παπα-Γιώργη ἦταν μέσα ἀπό τήν διπλή του ὀδύνη ξεκάθαρη: «Νά σέ συγχωρήσω παιδί μου».

Αὐτόν τόν Χριστιανό θέλω νά ξέρω. Εἶναι ἄλλο πρᾶγμα ὁ πρόσφυγας-ἄνθρωπος καί ἄλλο τό προσφυγικό. Τό προσφυγικό τό δημιουργήσαμε ἐμεῖς οἱ Πολιτισμένοι(!), οἱ γκάνγκστερ μέ τή γραβάτα, γιά τά ἐξουσιαστικά συμφέροντα. Ἄλλοτε γιά τά πετρέλεα καί τόν ὀρυκτό πλοῦτο καί ἄλλοτε γιατί χρειαζόμαστε φθηνά ἐργατικά χέρια. Ἐμεῖς διώξαμε τούς πρόσφυγες ἀπό τά σπίτια τους καί τίς πατρίδες τους.

Ὅμως δέν εἶναι ὅλοι πρόσφυγές. Ἀνάμεσά τους εἶναι καί πράκτορες καί ἄνθρωποι μέ διατεταγμένη ἀποστολή πού κρύβονται πίσω ἀπό τούς ἀληθινούς πρόσφυγες. Οἱ δῆθεν πρόσφυγες πού φθάνουν στά νησιά μας καί σκίζουν τά διαβατήριά τους δηλώνοντας «Σύριοι» εἶναι προφανές ὅτι δέν εἶναι πρόσφυγες. Εἶναι λοιπόν μεγάλη ἡ εὐθύνη τῆς Πολιτείας στό νά ἀναζητήσει μέ ἐπιμονή τήν ἀλήθεια καί τό προσφυγικό εἶναι εὐθύνη τῆς Πολιτείας νά τό ἀντιμετωπίσει. Ὁ ἀληθινός πρόσφυγας εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὁ ἐλάχιστος ἀδελφός τοῦ Κυρίου, εἶναι μιά ἀληθινή δοκιμασία στήν πίστη μου, στήν ἀγάπη μου καί στήν ἀνθρωπιά μου.

Εἶναι ὅμως θά πῶ καί πάλι εὐθύνη τῆς Πολιτείας νά διακριβώσει τά παιχνίδια πού παίζονται μέ τό προσφυγικό, ποιοί τά παίζουν καί τί στόχους ἔχουν. Ποιοί εἶναι οἱ περίφημοι «ἀλληλέγγυοι» πού ἔχουν στόχο νά δημιουργήσουν συρράξεις καί ποιοί εἶναι αὐτοί πού ἔχουν ἐπάγγελμα «ἐθελοντής» γιά νά τούς ξεχωρίσουμε ἀπό τούς ἀληθινούς Ἐθελοντές καί τόν λαό μας πού παραδίδει μαθήματα ἀνθρωπιᾶς στούς ἀπάνθρωπους εὐρωπαίους πού οὔτε λίγο οὔτε πολύ μᾶς συνιστοῦν νά τούς πνίγουμε γιά νά διαφυλάξουμε τά σύνορα τῆς Εὐρώπης καί δέν ντρέπονται.

Τελικά, η διέξοδος από την κρίση πώς πιστεύετε ότι θα επιτευχθεί;

Ἡ διέξοδος θά μποροῦσε νά ἔχει ἐπιτευχθεῖ ἄν ἀντί νά δεχόμαστε μνημόνια εἴχαμε ἀποφασίσει νά γονατίσουμε ὅλοι μαζί, νά μοιρασθοῦμε αὐτά πού ἔχουμε, νά δουλέψουμε γιά νά παράγουμε περισσότερα, νά ξαναγυρίσουμε στήν γῆ μας νά σταθοῦμε ὅ ἕνας δίπλα στόν ἄλλο. Τώρα θά εἴχαμε σηκωθεῖ. Ἡ ἔξοδος εἶναι ὑπόθεση ὅλου τοῦ λαοῦ πού βασική προϋπόθεση ἔχει τήν ἑνότητα καί ὁ μόνος παράγοντας ἑνότητας σήμερα εἶναι ἡ Ἐκκλησία μας πού ἑνώνει καί στηρίζει.

Δρόμος της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Νανοτεχνολογία: Η μικρότερη μηχανή στον κόσμο

Επιστήμη


Ερευνητές στη Βρετανία δημιούργησαν τη μικρότερη μηχανή στον κόσμο, μεγέθους μόλις λίγων νανομέτρων (δισεκατομμυριοστών του μέτρου), η οποία τροφοδοτείται με φως λέιζερ και κινείται σαν έμβολο.

Η νανομηχανή μπορεί μελλοντικά, μεταξύ άλλων, να αξιοποιηθεί στην ιατρική νανορομποτική, για να κινεί μικροσκοπικά ρομπότ (νανομπότ), που θα εισχωρούν ακόμη και στα ανθρώπινα κύτταρα για να καταπολεμούν τις ασθένειες. 'Αλλες πιθανές εφαρμογές είναι νανομηχανές που θα κινούνται στο νερό ή σε άλλα υγρά και θα αντιλαμβάνονται το περιβάλλον γύρω τους, λειτουργώντας ως κινούμενοι αισθητήρες.

Οι ερευνητές του Κέντρου Νανοφωτονικής του ιστορικού Εργαστηρίου Κάβεντις του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, με επικεφαλής τον καθηγητή Τζέρεμι Μπάουμπεργκ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS).

Η μηχανή αποτελείται από φορτισμένα νανοσωματίδια χρυσού, προσδεμένα μεταξύ τους με ένα πολυμερές υλικό σε μορφή γέλης που λέγεται pNIPAM και το οποίο είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές της θερμοκρασίας.

Όταν το υλικό αυτό θερμαίνεται με φως λέιζερ, τότε μέσα σε κλάσμα του δευτερολέπτου αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες ελαστικής ενέργειας, καθώς αποβάλλει όλο το νερό από τη γέλη και συρρικνώνεται, με συνέπεια τα νανοσωματίδια χρυσού να προσκολλώνται σφιχτά μεταξύ τους. Όταν όμως αντίθετα η συσκευή ψύχεται κάτω από τους 32 βαθμούς Κελσίου, το πολυμερές απορροφά νερό και φουσκώνει, με αποτέλεσμα -όπως σε ένα ελατήριο- τα νανοσωματίδια να απωθούνται απότομα μακριά το ένα από το άλλο, δημιουργώντας μια προωθητική δύναμη. Καθώς η θερμοκρασία αυξομειώνεται, η νανομηχανή κινείται σαν έμβολο.

Όπως δήλωσε ο ερευνητής δρ Τάο Ντινγκ, «είναι σαν μια έκρηξη, καθώς εκατοντάδες χρυσά σφαιρίδια απομακρύνονται απότομα το ένα από το άλλο μέσα σε ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου, όταν τα μόρια του νερού φουσκώνουν τα πολυμερή υλικά γύρω τους».

«Γνωρίζουμε ότι το φως μπορεί να θερμάνει το νερό για να κινήσει τις ατμομηχανές. Τώρα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το φως για να κινήσουμε μια μηχανή σαν "πιστόνι" σε νανοκλίμακα» ανέφερε ο ερευνητής δρ Βεντσισλάβ Βάλεβ.

Η νέα νανομηχανή, με την ονομασία ΑΝΤ (Actuating Nano-Transducer) ή «Μυρμήγκι», μπορεί να κινηθεί τρομερά γρήγορα και να ασκήσει μεγάλες δυνάμεις, πολύ μεγαλύτερες από άλλες μικροσκοπικές συσκευές. Η ανά μονάδα βάρους ισχύς της είναι σχεδόν 100 φορές μεγαλύτερη από οποιασδήποτε άλλης μηχανής ή μυός. Είναι επίσης βιοσυμβατή, οικονομική στην παραγωγή της και ενεργειακά αποδοτική.

«Όπως τα πραγματικά μυρμήγκια, οι νανομηχανές ΑΝΤ παράγουν μεγάλη ισχύ σε σχέση με το βάρος τους. Η πρόκληση πλέον που αντιμετωπίζουμε, είναι πώς να ελέγξουμε αυτή την ισχύ για νανομηχανικές εφαρμογές», δήλωσε ο Μπάουμπεργκ.

Είπε ακόμη ότι το οριακό σημείο λειτουργίας της μηχανής θα μπορούσε να αναπροσαρμοσθεί από τους 32 στους 37 βαθμούς Κελσίου (όσο η θερμοκρασία του ανθρωπίνου σώματος), καθώς επίσης να αναζητηθεί μια εναλλακτική πηγή θερμότητας πέρα από το φως λέιζερ.

Οι ερευνητές ήδη συνεργάζονται με την Cambridge Enterprise, τον επιχειρηματικό «βραχίονα» του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, καθώς και με άλλες εταιρείες, προκειμένου να προχωρήσουν σε εμπορική αξιοποίηση της εφεύρεσής τους.

ArtiNews

Διαβάστε Περισσότερα »

Ευτυχισμένο το 2010!

Πιτσιρίκος
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, δήλωσε σήμερα πως το νόμισμα αποκτά νόημα μόνον όταν υπηρετεί τον άνθρωπο, πως είναι χρέος όλων μας η υπεράσπιση των συνανθρώπων μας και πως αυτά που μας ενώνουν είναι περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν.

Μια γρήγορη ερμηνεία για την δήλωση Παυλόπουλου είναι πως η Ελλάδα πάει για έξοδο από το ευρώ και πως φοβάται ότι θα ακολουθήσει εμφύλιος πόλεμος.

Δεν ξέρω γιατί έπρεπε να περάσουν έξι χρόνια από την χρεοκοπία της Ελλάδας, για να ακουστεί από «επίσημα χείλη» πως το νόμισμα αποκτά νόημα μόνο όταν υπηρετεί τον άνθρωπο.

Δεν είναι προφανές αυτό;

Οι άνθρωποι δεν έφτιαξαν τα νομίσματα, για να κάνουν τη ζωή τους πιο εύκολη;

Έπρεπε η χώρα να διαλυθεί, το δημόσιο χρέος να εκτοξευτεί, το ιδιωτικό χρέος να σπάσει όλα τα ρεκόρ, το ΑΕΠ να πάθει καθίζηση, η ανεργία να σπάσει όλα τα ευρωπαϊκά ρεκόρ, οι Έλληνες να μεταναστεύσουν μαζικά και χιλιάδες συμπατριώτες μας να αυτοκτονήσουν, για να τολμήσει ο Προκόπης Παυλόπουλος να πει το προφανές;

Όταν συνάνθρωποί μας εξαθλιώνονταν ή έμεναν στον δρόμο, δεν ίσχυε ότι το νόμισμα αποκτά νόημα μόνον όταν υπηρετεί τον άνθρωπο;

Και καλά, ο Προκόπης Παυλόπουλος, υπερμορφωμένος άνθρωπος, δεν πήρε τίποτα χαμπάρι για την κατάσταση της χώρας, όταν οι πολίτες ψήφισαν σε δημοψήφισμα πριν από 10 μήνες και το ΟΧΙ τους έγινε ΝΑΙ;

Κοτζάμ Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν κατάλαβε πως -μετά από αυτό που έγινε με το δημοψήφισμα- δεν είναι πρόεδρος καμίας Δημοκρατίας αλλά μια μαριονέτα σε ένα προτεκτοράτο;

Τι άλλαξε από τότε;

Βέβαια, πλησιάζει η μέρα που η Ελλάδα θα είναι περισσότερα χρόνια χρεοκοπημένη και σε Μνημόνια, από τα χρόνια της ένταξης στην ευρωζώνη μέχρι την ημέρα της χρεοκοπίας.

Τα ψέματα, οι ψευδαισθήσεις και οι αυταπάτες συγκρούονται πια μετωπικά με την πραγματικότητα.

Αφού δεν πήραμε το 2010 την τύχη μας στα χέρια μας, ήρθε η τύχη να μας συναντήσει.

Είχαμε αρκετές ευκαιρίες όλα αυτά τα χρόνια.

Τα κάναμε όλα λάθος.

Το μεγαλύτερο λάθος ήταν ότι δεν αντιδράσαμε σαν ένας λαός. Ίσως, επειδή, τελικά, δεν είμαστε ένας λαός.

Ο καθένας πίστεψε πως αυτός θα τα καταφέρει. Μόνος του. Και αδιαφόρησε για το κοινό καλό.

Αν κάτι με ενοχλεί, δεν είναι η ήττα.

Με ενοχλεί ότι δεν πολεμήσαμε.

Αν και είμαι βέβαιος πως οι περισσότεροι Έλληνες αισθάνονται σαν ηρωικοί αγωνιστές της αντίστασης.

pitsirikos

Διαβάστε Περισσότερα »

Προ των πυλών οι πολιτικές αναστατώσεις

Του Ρούντι Ρινάλντι


Οι επιλογές του Τσίπρα είναι δύο. Σύμφωνα με το Bloomberg, το πρώτο σενάριο είναι το «πικρό χάπι» της υιοθέτησης των νέων μέτρων, το δεύτερο η προκήρυξη πρόωρων εκλογών και ένα νέο δημοψήφισμα. Μάλιστα, το ειδησεογραφικό πρακτορείο επισημαίνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αυτό το πικρό χάπι «μπορεί να το “πουλήσει” στους βουλευτές του και στην κοινή γνώμη ότι είναι αναγκαίο, γιατί θα οδηγήσει στη ρύθμιση του ελληνικού δημοσίου χρέους, ενώ μπορεί να υποστηρίξει και το ότι τα νέα μέτρα θα εφαρμοστούν στην πράξη μόνο εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι», θεωρώντας πιο πιθανό το σενάριο ενός νέου «επώδυνου συμβιβασμού».

Από την άλλη μεριά, με το σενάριο των εκλογών (πιθανότερο από το δημοψήφισμα που ακούγεται σαν κακόγουστο ανέκδοτο) ο Τσίπρας δεν «πέφτει» τυπικά, αλλά αποδρά αφού εμφανίζεται «αντιστεκόμενος» στο κατεστημένο, κρατώντας αρχηγία και κόμμα σε ποσοστά ίσως πάνω από 20%. Δεν παθαίνει δηλαδή τη συντριβή που υπέστη ο ΓΑΠ και το ΠΑΣΟΚ που έφτασαν το 4%, παραμένοντας βασικός «παίκτης» στο πολιτικό σκηνικό και σε πιθανές οικουμενικές λύσεις.

Τώρα δεν αποδέχεται προτάσεις για οικουμενικές, γιατί κάτι τέτοιο σημαίνει απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία, ενώ πίστευε ότι έχει ακόμα κλιμακώσεις και γραμμές άμυνας μέχρι να αποδεχτεί κάποια εθνική συνεννόηση με άλλους όρους. Οι γέφυρες που έκτιζε με την καραμανλική πτέρυγα αποσκοπούσαν σε κάτι τέτοιο μελλοντικά, αλλά η εκλογή Κ. Μητσοτάκη στην αρχηγία της Ν.Δ. περιέπλεξε την κατάσταση. Από την άλλη, το άνοιγμα του κυβερνητικού σχήματος σε άλλους του κεντροαριστερού χώρου ήταν και αυτό μια δυνατότητα (μέχρι και συνεργασία με τον Λεβέντη έβλεπε ο Φλαμπουράρης…). Δημοκρατική Συμπαράταξη (ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ) και Ποτάμι φαίνονταν διατεθειμένοι μέχρι πρόσφατα για τέτοια παιχνίδια, αλλά δεν θέλουν να παίξουν το ρόλο του «χρήσιμου ηλίθιου» σε μια ολισθηρή και καταδικασμένη πορεία.

Η Ν.Δ. έχει κάθε λόγο να ανεβάζει τους τόνους, να ζητά παραίτηση της κυβέρνησης και εκλογές. Η Φώφη να ζητά λύση από την παρούσα Βουλή αλλά να ετοιμάζεται για εκλογές και να προσδοκά επιστροφή ΠΑΣΟΚικών ψήφων και αναγόρευση της κλασικής Κεντροαριστεράς σε τρίτο κόμμα. Το Ποτάμι, πιο πονηρό, μιλά για «ευρωπαϊκό τόξο» γιατί το παίζει δίπορτο ή τρίπορτο, με ΣΥΡΙΖΑ, Ν.Δ. ή ΠΑΣΟΚ. Με τόση, όμως, «πονηριά» κινδυνεύει να βρεθεί εκτός, γιατί δεν αντιλαμβάνεται τη φθίνουσα που έχει πάρει.

Ο χρόνος σιμώνει και όλα δείχνουν ότι δεν θα έχουμε την επανάληψη των περυσινών, όσο και αν προσπαθούν ορισμένοι να μας πείσουν πως πρόκειται για επαναλαμβανόμενη φάρσα. Έρχονται πολιτικές αναστατώσεις που θα θέσουν πολλά ζητήματα, θα αναδείξουν πολιτικά ελλείμματα, θα δοκιμάσουν τους πάντες.

Δρόμος της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη, 3 Μαΐου 2016

Κοινωνικές διεργασίες και μείζονα πολιτικά διλήμματα

Tου Ρούντι Ρινάλντι

Σκίτσο : Η διαπραγμάτευση συνεχίζεται του Β.Παπαβασιλείου

Ο λαός ξανασταθμίζει τα πράγματα και αναζητεί διεξόδους πέρα και κόντρα στα… κλασικά


Ενώ η κυβέρνηση Τσίπρα και οι δανειστές πρωταγωνιστούν στο show των ημερών, ένα πιο μόνιμο και πραγματικό θέμα επιζητά απαντήσεις: Ποιες είναι οι αντιδράσεις που συμβαίνουν ή αναμένονται, ποιο το πνεύμα που επικρατεί στην κοινωνία και στις τάξεις του ταλαιπωρημένου λαού;

Ο περισσότερος κόσμος μοιάζει σαν να το έχει πάρει απόφαση: Η κατάσταση θα χειροτερεύσει, τα μέτρα των 9 δισ. τελικά θα φορτωθούν, συντάξεις και δημόσιος πλούτος θα ψαλιδιστούν, η κυβέρνηση θα συνεχίσει να προχωρά «από επιτυχία σε επιτυχία». Δεν έχει πλέον αυταπάτες, ούτε ίσως ελπίδα για κάτι καλύτερο, αλλά δεν αδιαφορεί, ανησυχεί και προβληματίζεται.

Το πιο ευαίσθητο τμήμα του λαού, αναστοχαζόμενο θέτει το ερώτημα: «Εγώ τι μπορώ να κάνω;». Μοιάζει να επιλέγει την αποστασιοποίηση από την πολιτική, αλλά ακριβέστερα πρόκειται -όπως τόνισε ο Γ. Τσούτσιας στην πρόσφατη εκδήλωση του Δρόμου- για «παράκαμψη της πολιτικής διαδικασίας, τάση αποδέσμευσης από τα χθεσινά διλήμματα και ξαναστάθμισης της κατάστασης από την αρχή».

Με πολλαπλούς τρόπους, σε ένα τμήμα της κοινωνίας εκδηλώνεται διάθεση δοτικότητας και θετικότητας που δεν εξαντλείται στις «καλές στιγμές» που εξέπληξαν τους πάντες (δημοψήφισμα, Προσφυγικό κ.λπ.) αλλά και στην αναζήτηση, με πιο υπόγειες διαδικασίες, μορφών συλλογικότητας και νέου μείγματος πολιτικής δραστηριοποίησης. Το κλίμα της μιζέριας εγκαταλείπεται σιγά-σιγά από ένα τμήμα κόσμου που, παρακάμπτοντας την κεντρική πολιτική σκηνή, γιατί τη θεωρεί σημαδεμένη και εν πολλοίς μπλοκαρισμένη, αναζητά διέξοδο προς άλλες κατευθύνσεις. Παρέες που συζητούν, πολιτιστικές δραστηριότητες, διανοητικές περιπλανήσεις, συνεταιριστικά εγχειρήματα, παρακολούθηση εξειδικευμένων τομέων για λύσεις σε παραγωγικά ζητήματα και εμπειρίες, είναι μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα. Ο κόσμος αυτός δεν ενδιαφέρεται καθόλου για γενικές καταγγελίες, ενώ ο κλασικός πολιτικός λόγος φαντάζει εντελώς απωθητικός.

Από την ευκολία στην επίγνωση


Οι λύσεις ευκολίας και οι αυταπάτες έδωσαν τη θέση τους σε επίγνωση των δυσκολιών κάθε απελευθερωτικής προσπάθειας καθώς και σε μια ανησυχία για το τι έρχεται μετά, αφού τα γεωπολιτικά ζητήματα έχουν κρούσει ήδη τον κώδωνα του κινδύνου και όλοι διαπιστώνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στη ζώνη του πολέμου και των συνεπειών του.

Το δυναμικό αυτό, που αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες προβληματιζόμενων και ενεργών ανθρώπων στη χώρα, δεν μπορεί να συγκινηθεί από αυτά που του προσφέρει -και όπως τα προσφέρει- ο πολιτικός κόσμος, δεν μπορεί να κινητοποιηθεί στo πλαίσιo που δραστηριοποιούνται συνδικαλιστικοί φορείς και κομματικές παρατάξεις στους διάφορους χώρους. Πόσοι, για παράδειγμα, ανταποκρίνονται στα καλέσματα για κινητοποιήσεις ενάντια στα νέα μέτρα ή για την Πρωτομαγιά; Αγώνες που μοιάζουν εικονικοί, αφού δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στην ΓΣΕΕ, ούτε και στα κόμματα που κάθε τόσο καλούν σε ακτιβισμούς και άλλες ενέργειες.

Για παράδειγμα, 1,5 εκατομμύρια άνεργοι και ίσως άλλοι τόσοι νέοι σε δουλειές του ποδαριού, ανασφάλιστοι και χωρίς δικαιώματα, εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα που έχουν να πληρωθούν μήνες, πόσο εύκολο είναι να «νοιαστούν» για το Ασφαλιστικό; Για ποια ασφάλιση, όταν ξέρουν το περιβάλλον στο οποίο ήδη υπάρχουν και φυσικά σκέφτονται ακόμα και το μεροκάματο που θα χάσουν, όσοι το έχουν. Μια θάλασσα ανθρώπων είναι πολύ μακριά από τα κόμματα και το συνδικαλισμό, δεν πιστεύουν σε αυτά. Αφού, λοιπόν, δεν αποτελούν δεξαμενή ψηφοφόρων του κόμματος ή της παράταξης, θα περιπέσουν στην αδιαφορία του επίσημου πολιτικού και συνδικαλιστικού κόσμου…

Η πεπατημένη κόντρα στην υπαρκτή βάση


Οι κοινοτυπίες των «συγκροτήσεων» στο χώρο της Αριστεράς και οι αντίστοιχες πρωτοβουλίες και λογικές (ξεχωριστές συγκεντρώσεις, διεκδικητισμός και οικονομισμός αντί συνολικής πρότασης, μετάθεση λύσεων στο χώρο του φαντασιακού μιας επανάστασης που κάποτε θα γίνει, αδιαφορία για την κοινωνία και πολιτικαντισμός για αναπαραγωγή γραφειοκρατιών) είναι καταδικασμένες σε αποτυχία και βάλτωμα. Τι προτείνουν συνήθως; Μια συγκέντρωση και μια πορεία, μια 48ωρη όταν έρθουν τα νομοσχέδια στη Βουλή, μια «απεργία διαρκείας» στα ΜΜΕ που κρατά λίγα 24ωρα για να σπάσει πανηγυρικά στη συνέχεια, μετάθεση των πρωτομαγιάτικων κινητοποιήσεων για τις 8 Μαΐου, ημέρα Κυριακή… Και βέβαια, λέξεις όπως ξεσηκωμός και ανατροπή σε όλες τις πτώσεις. Στην πραγματικότητα, το μυαλό των επιτελείων δεν είναι σε κάποιον αγώνα, αλλά στις εκλογές. Αν θα γίνουν, τι ποσοστό θα πάρει ο καθένας και τι θα καταφέρει κάθε υποψήφιος. Μιζέρια στο τετράγωνο ή στον κύβο.

Κι όμως, η πραγματική κατάσταση και οι διεργασίες που γίνονται υποδηλώνουν, αν «διαβαστούν», πως υπάρχει η «υλική και κοινωνική βάση» για ένα διαφορετικό, πιο συνολικό πολιτικό κίνημα διεξόδου. Υπάρχουν σημάδια πως στις αναταράξεις που έρχονται, δημιουργούνται όροι -τόσο ως καταστάλαγμα πείρας όσο και ως αποτέλεσμα παρεμβάσεων- να εκδηλωθούν όχι απλές στοιχειακές αντιδράσεις αλλά και δείγματα ενδιαφερόντων εγχειρημάτων με εμβέλειά κατά πολύ μεγαλύτερη από τα σημερινά δεδομένα.

Το ζήτημα είναι πώς θα εκφραστεί, πώς θα πάρει μέρος, μέσα από ποιες διαδικασίες, ποιους στόχους, ποια προτάγματα, ποια πολιτική αυτή η ίδια η κοινωνική βάση που απωθείται, σπρώχνεται στην έξοδο, συντρίβεται από τις πολιτικές που σήμερα εφαρμόζονται. Μόνο η δική της είσοδος στη σκηνή, με τις μορφές του μαζικού λαϊκού κινήματος και ανατρέποντας ποδηγετήσεις και καπελώματα, ακηδεμόνευτη, μπορεί να δώσει διέξοδο και λύσεις. Μόνο που αυτό δεν προκύπτει αυθόρμητα και με αυτοματισμούς. Χρειάζονται σηματοδοτήσεις και διεργασίες που να επενδύουν τα πάντα σε αυτήν την «είσοδο».

Χειρισμοί με την κοινωνία απέναντι


Από τη μια, ένα υπηρετικό πολιτικό προσωπικό που πρέπει να δικαιολογήσει και να περάσει όλα όσα οι δανειστές διατάζουν. Από την άλλη, μια κοινωνία που, σωστά, τα αντιμετωπίζει ως αυτό που είναι: μέτρα διάλυσης της χώρας και της υπόστασης της κοινωνίας. Το χάσμα ανάμεσα στις δύο καταστάσεις προσδιορίζει τη βαθύτερη ουσία της πολιτικής κρίσης που βιώνουμε στην Ελλάδα των μνημονίων.

Η κυβέρνηση Τσίπρα αντέγραψε όλα όσα έκαναν οι παλιοί μνημονιακοί σχηματισμοί και πρόσθεσε απλώς μια πινελιά κεντροαριστερής ρητορικής. Πινελιά αναγκαία (όχι βέβαια ικανή) για να δικαιολογήσει τη συνθηκολόγηση και να συγκαλύψει τη βουλιμία μιας παρέας που ξαφνικά γαντζώθηκε στην κυβερνητική εξουσία. Τείνει όμως να αντιγράψει τις άλλες κυβερνήσεις που πέρασαν και σε κάτι άλλο, στο χρόνο παραμονής τους στην εξουσία που καταγράφεται από το 2010 κοντά στα 1,5 με 2 χρόνια.

Τώρα, με την πλάτη στον τοίχο, βλέποντας τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν τη Ν.Δ. πρώτο κόμμα και τον ΣΥΡΙΖΑ (αλλά και τον Αλ. Τσίπρα προσωπικά) σε γρήγορη φθορά, καταστρώνει διάφορους σχεδιασμούς για να διασκεδάσει την κατάσταση. Το πιο αστείο είναι ότι παρουσιάζει όλα όσα κάνει ως «επιτυχία», την κατάσταση ανθηρή και τις εξελίξεις τελείως αισιόδοξες. «Παιδιά χαρά γεμάτα», που λένε, παρέα βέβαια με ουκ ολίγους πρώην ΠΑΣΟΚους που πλάκωσαν και κυριεύουν θέσεις στον κρατικό μηχανισμό. Αυτοί ξέρουν τη δουλειά καλά…

Οι δανειστές, βέβαια, δεν θα κάνουν καμιά χάρη στον Τσίπρα. Ας τους έχει εξυπηρετήσει όσο κανείς, αφού περνούν τόσα μέτρα χωρίς μεγάλες αντιδράσεις. Για αυτούς βαραίνουν κι άλλα πράγματα κι όχι ποιος αναλώσιμος θα υπάρχει να πηγαίνει στο Χίλτον για οδηγίες. Για παράδειγμα, γιατί το θέμα του χρέους να το ανοίξουν με τη σημερινή και όχι με μια επόμενη κυβέρνηση, αφού πρώτα προωθήσουν όσα θέλουν; Χρωστάνε τίποτα στον σημερινό ένοικο του Μαξίμου;

Ο τελευταίος παίζει ένα θέατρο πάνω στις υποτιθέμενες αντιθέσεις των θεσμών, οι βασικοί παράγοντες των οποίων τον αδειάζουν καθημερινά. Ενώ εκείνος «καταγγέλλει» το ΔΝΤ, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί στην Ουάσιγκτον διαπιστώνουν ότι πρέπει να περάσουν τα μέτρα-«κάβα». Οι ΗΠΑ στηρίζουν το ΔΝΤ, ενώ ο Ομπάμα (όπως και ο Ντράγκι τελευταία) προβαλλόταν σαν μεγάλος φίλος της Ελλάδας. Ζητά από τον φίλο Τουσκ Σύνοδο Κορυφής και παίρνει πανηγυρικά «πόρτα». Διαδίδει ότι θα πάει για πολιτική διαπραγμάτευση φτάνοντας πιθανόν σε πρόωρες εκλογές ή δημοψήφισμα και οι δανειστές γελάνε γιατί δεν τους ενοχλούν τα τερτίπια του και γνωρίζουν καλά τη φθορά του. Αυτοί τον κρατούν κι όχι εκείνος αυτούς…

Δρόμος της Αριστεράς

Διαβάστε Περισσότερα »