Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2018

Το αγόρι που έμεινε ξύπνιο για 11 ημέρες

Ναταλία Πετρίτη


Στο τέλος της δεκαετίας του 1963 στην Αμερική, οι Beach Boys έπαιζαν στο ραδιόφωνο, ο πόλεμος του Βιετνάμ είχε ξεκινήσει και οι μαθητές των γυμνασίων έκαναν διακοπές Χριστουγέννων. Δύο έφηβοι εκείνη την εποχή όμως σχεδίαζαν ένα πείραμα για το σχολείο τους που θα τραβούσε τότε την προσοχή ολόκληρου του Αμερικανικού έθνους .

Το πείραμα μέχρι τις 8 Ιανουαρίου 1964 είχε τελειώσει. Ο 17χρονος Randy Gardner είχε καταφέρει να μείνει ξύπνιος για 11 ημέρες και 25 λεπτά. Ποιο ήταν όμως το αντικείμενο μελέτης του πειράματος;

Ο Bruce McAllister, μαθητής γυμνασίου, έψαχνε ιδέες για τη διεξαγωγή ενός σχολικού πειράματος. Ο Bruce και ο φίλος του, Randy, αποφάσισαν ότι ήθελαν να ξεπεράσουν το μέχρι τότε παγκόσμιο ρεκόρ στο να παραμένει κανείς ξύπνιος, το οποίο την εποχή εκείνη διατηρούσε ένας DJ από τη Χονολουλού. Ο DJ αυτός είχε καταφέρει να παραμείνει ξύπνιος για 260 ώρες, λίγο λιγότερο δηλαδή από 11 ημέρες.

«Η πρώτη εκδοχή του πειράματος ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της αϋπνίας στην παραφυσική ικανότητα του ανθρώπου», εξηγεί ο McAllister στο BBC. «Συνειδητοποιήσαμε ότι δεν μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό και έτσι αποφασίσαμε να διερευνήσουμε την επίδραση της στέρησης του ύπνου αναφορικά με τις γνωστικές μας ικανότητες, σε δραστηριότητες όπως για παράδειγμα η απόδοση στο γήπεδο μπάσκετ».

Τα παιδιά έριξαν ένα νόμισμα για να δουν ποιος θα έμενε ξύπνιος και ο κλήρος έπεσε στο Randy. Μετά από τρεις μέρες αϋπνίας ωστόσο, κατά τη διάρκεια των οποίων ο Bruce τον παρατηρούσε μένοντας και αυτός αναγκαστικά ξύπνιος, άρχισε και ο ίδιος να αδυνατεί να συνεχίσει το πείραμα, αφού είχε διαλείψεις.

Οι έφηβοι συνειδητοποίησαν ότι χρειάζονταν ένα τρίτο άτομο και απευθύνθηκαν στο Joe Marciano για να βοηθήσει. Λίγο μετά ένας ερευνητής ύπνου, ο William Dement από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ενεπλάκη και αυτός στο πείραμα. Ο Dement είναι πλέον επίτιμος καθηγητής, αλλά ήταν το 1964 που ξεκίνησε την έρευνά του στο νέο πεδίο της επιστήμης του ύπνου. Είχε διαβάσει για το πείραμα σε μια εφημερίδα του Σαν Ντιέγκο και αμέσως ήθελε να εμπλακεί.

«Ήμουν ίσως το μόνο άτομο στον πλανήτη εκείνο το διάστημα που είχε κάνει πράγματι έρευνα στον ύπνο», αναφέρει ο Dement, «οι γονείς του Randy ανησυχούσαν πολύ για το γεγονός ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να είναι πραγματικά επιβλαβές γι 'αυτόν». Και αυτό διότι τότε δεν υπήρχε απάντηση στο ερώτημα του αν ήταν εφικτό να πεθάνει κανείς λόγω έλλειψης ύπνου.

Ο Randy όσο έμενε ξύπνιος έπινε αναψυκτικό τύπου κόλα, αλλά δεν κατανάλωνε κανένα άλλο διεγερτικό φάρμακο ή ουσία. Όταν ο William Dement ενεπλάκη στο πείραμα, ο Randy ήταν αισιόδοξος και δεν φαινόταν ιδιαίτερα καταβεβλημένος. Ωστόσο, καθώς οι μέρες περνούσαν, τα πειράματα που έκαναν γι 'αυτόν έφεραν κάποια απροσδόκητα αποτελέσματα.

Δοκίμασαν την αίσθηση της γεύσης, της οσμής και της ακοής και μετά από λίγο άρχισαν να επηρεάζονται οι γνωστικές και αισθητικές ικανότητές του. Ο McAllister θυμάται ότι ο Randy άρχισε να λέει: «Μην με κάνεις να το μυρίσω αυτό, δεν μπορώ να σταματήσω τη μυρωδιά». Αντίθετα όμως, όταν έπαιζε μπάσκετ η επίδοσή του ήταν πολύ καλή. «Είχε πολύ καλή φυσική κατάσταση», λέει ο Dement. Όμως όταν έκλεινε τα μάτια του τον έπαιρνε κατευθείαν ο ύπνος και η νύχτα ήταν πιο δύσκολη καθώς δεν υπήρχε τίποτα να κάνει για να τον κρατήσει ξύπνιο.

Καθώς όλα αυτά συνέβαιναν, η προσοχή από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης άρχισε να αυξάνεται και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα το πείραμα των αγοριών έγινε η τρίτη πιο δημοφιλής ιστορία στον αμερικανικό εθνικό τύπο, μετά τη δολοφονία του John F. Kennedy και μια επίσκεψη των Beatles.

Ωστόσο, αντιμετωπίστηκε τότε ως φάρσα. Οι φοιτητές όμως ήταν πολύ σοβαροί ως προς αυτό, με αποτέλεσμα να σπάσουν τελικά το παγκόσμιο ρεκόρ και να τελειώσουν το πείραμα. Όταν συνέβη αυτό, αντί να πέσει για ύπνο, ο Randy μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο όπου παρακολουθήθηκαν τα κύματα του εγκεφάλου του. Ο McAllister περιγράφει τι συνέβη τις πρώτες ημέρες μετά το πείραμα: «Την πρώτη νύχτα κοιμήθηκε για 14 ώρες και ξύπνησε μόνο όταν χρειάστηκε να επισκεφθεί την τουαλέτα. Τον πρώτο καιρό ο ύπνος του ήταν κυρίως τύπου REM, κάτι που επέστρεψε όμως σε φυσιολογικά επίπεδα μετά από λίγο καιρό. Μετά απλά συνέχισε να πηγαίνει σχολείο σαν να μη συνέβαινε τίποτα».

Τα αποτελέσματα από το νοσοκομείο εστάλησαν στην Αριζόνα για να εξεταστούν από επιστήμονες. Το συμπέρασμα στο οποίο ήρθαν ήταν ότι όσο καιρό διεξαγόταν το πείραμα, ο εγκέφαλος του Randy ανά σημεία «έπαιρνε έναν υπνάκο». Αυτό σημαίνει ότι κάποιες λειτουργίες του ήταν «ξύπνιες» όσο άλλες «ξεκουράζονταν» εναλλάξ. Για αυτόν είναι λογικό στο πλαίσιο της ανθρώπινης εξέλιξης. «Δεν ήταν ο πρώτος άνθρωπος που είχε χρειαστεί να μείνει ξύπνιος για περισσότερες από μία νύχτες και ο ανθρώπινος εγκέφαλος θα μπορούσε να προσαρμοστεί σε κάτι τέτοιο. Και αυτό θα εξηγούσε γιατί δεν συνέβησαν χειρότερα πράγματα», αναφέρει.

Ανά τα χρόνια πολλά άτομα προσπάθησαν να σπάσουν εκ νέου το ρεκόρ αϋπνίας, αλλά το βιβλίο των Guinness Records σταμάτησε να πιστοποιεί τις προσπάθειες, πιστεύοντας ότι θα μπορούσε να είναι επικίνδυνο για την υγεία των ανθρώπων. Ο Ράντι έμοιαζε να μην παρουσιάζει κακές συνέπειες από τις 11 μέρες του πειράματος, αν και αργότερα ανέφερε ότι υπέφερε για χρόνια από αφόρητη αϋπνία.

Πηγή: tvxs.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πρόκειται για το όνομα ή για μια ακόμη υπεργολαβία;

Γιάννης Ραχιώτης


Αδιαφορία μπροστά στον κίνδυνο ανάφλεξης της Βαλκανικής


Οι κ.κ Κοτζιάς και Τσίπρας κομπάζουν ότι θα «λύσουν» το πρόβλημα του ονόματος της ΠΓΔΜ, όπως δεν έκαναν όλες οι προηγούμενες Ελληνικές κυβερνήσεις από το 1990. Τα παπαγαλάκια τους στα ΜΜΕ διευκρινίζουν ότι «επείγει» το ζήτημα, για να μπορέσει η ΠΓΔΜ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ τον ερχόμενο Ιούλιο. Όμως η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, από τη σκοπιά των ελληνικών συμφερόντων αλλά και των συμφερόντων των βαλκανικών λαών κάθε άλλο παρά επείγει. Ατυχώς, το δίδυμο Κοτζιά – Τσίπρα φαίνεται να απασχολείται απλά με την εξεύρεση του κατάλληλου προσχήματος για άρση του βέτο, δηλαδή του ορίου που δεν ξεπέρασε ακόμη και το δίδυμο Καραμανλή – Μπακογιάννη. Οι συνέπειες για την ειρήνη στα Βαλκάνια από την ύπαρξη κρατικής οντότητας με όνομα ταυτόσημο με το όνομα περιοχών δύο άλλων όμορων κρατών, μάλλον τους αφήνουν αδιάφορους. Το επιχείρημα ότι η ΠΓΔΜ είναι πολύ ανίσχυρη για να απειλήσει οποιονδήποτε είναι τυπικά σωστό αλλά δεν παίρνει υπ’ όψη την πάγια πολιτική των δυτικών δυνάμεων που είναι η διάσπαση των κρατών σε ανίσχυρα κρατίδια-πελάτες. Στην καθόλου απίθανη περίπτωση διάσπασης της ΠΓΔΜ και προσάρτησης του αλβανόφωνου τμήματος στην Αλβανία, τότε θα ανοίξουν στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία –με την κατάλληλη δυτική μόχλευση- ζητήματα που σήμερα φαίνονται εκτός συζήτησης…

Όλες οι μετεμφυλιακές ελληνικές κυβερνήσεις γνώριζαν ότι για να διατηρηθούν στην κυβέρνηση πρέπει να υπακούουν στον Αμερικανό πρέσβη. Από το 1980 και μετά, για τα οικονομικά ζητήματα, και στο ευρωπαϊκό διευθυντήριο. Η διαφορά αυτής της κυβέρνησης απ’ όλες τις προηγούμενες βρίσκεται στην ενεργητικότητα με την οποία προωθεί τα αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή, που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της παραδοσιακής υποτέλειας. Ταυτοχρόνως είναι εκπληκτική η αδιαφορία τους για τις επιπτώσεις της εξωτερικής τους πολιτικής στην ειρήνη και στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του ελληνικού λαού.

Συμμαχίες με τις πιο αντιδραστικές δυνάμεις


Στα τρία χρόνια που κυβερνούν, μετέτρεψαν τη χώρα στο στενότερο και πιο δραστήριο σύμμαχο του Ισραήλ μετά τις ΗΠΑ. Έχουν συνυπογράψει 49 μυστικές συμφωνίες, οι περισσότερες στρατιωτικές. Δεν περνάει μήνας χωρίς μια επίσκεψη Ισραηλινού κυβερνητικού στελέχους στην Ελλάδα ή Έλληνα στο Ισραήλ. Θεσμοθετήθηκε ακόμη και κοινό υπουργικό συμβούλιο, οι διασκέψεις κορυφής και οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις είναι μακράν περισσότερες από όσες είχαμε ποτέ με οποιαδήποτε άλλη χώρα. Επέβαλαν την ίδια πολιτική και στην Κύπρο. Μετέτρεψαν τη χώρα στον μοναδικό, εκτός ΗΠΑ και Ισραήλ, υποστηρικτή του δικτάτορα της Αιγύπτου Αλ Σίσι. Η στήριξη εξελίχθηκε και σε στρατιωτική συνεργασία. Το φτηνό πρόσχημα του κ Κοτζιά για τη στήριξη αυτής της αιμοβόρας δικτατορίας είναι ότι αν πέσει …θα αυξηθεί η μετανάστευση Αιγυπτίων στην Ευρώπη. Είναι ίσως η μοναδική κυβέρνηση του κόσμου που νομιμοποιεί με επισκέψεις σε ανώτατο επίπεδο τα ανδρείκελα που επέβαλαν οι δυτικοί με πραξικόπημα στην Ουκρανία και με πόλεμο στη Λιβύη: Ο Τσίπρας επισκέφθηκε τον Ποροσένκο και ο Κοτζιάς και αργότερα ο πρωθυπουργικός εξάδελφος, τότε γ.γ. του ΥΠΕΞ, τη μιλίτσια που οι δυτικοί ονοματίζουν «κυβέρνηση» στη Λιβύη. Τη βδομάδα που πέρασε εγκαινίασαν με συνάντηση κορυφής νέα τριμερή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ιορδανίας. Να μην ξεχνάμε ότι η Ιορδανία είναι και αυτή προτεκτοράτο των ΗΠΑ και τη χρησιμοποιούν σαν βάση εξόρμησης για τα στρατεύματά τους που έχουν καταλάβει μεγάλα τμήματα του συριακού εδάφους και για την εκπαίδευση των Αράβων πληρεξουσίων τους. Ήδη έχουν ανακοινώσει πρωτοβουλία ενισχυμένης συνεργασίας και με την Κολομβία (!), το αντίστοιχο του Ισραήλ στη Λατινική Αμερική, ενέργεια που θα υπονομεύσει όποιες δυνατότητες συνεργασίας έχουν απομείνει με άλλες χώρες τις Λατινικής Αμερικής. Φυσικά έχουν φέρει τις σχέσεις μας με χώρες-στόχους των Δυτικών στο χειρότερο επίπεδο όλων των εποχών. Ειδικά με τη Ρωσία κάνουν κάθε τόσο και μια προβοκάτσια για να υποβαθμίσουν ακόμη περισσότερο τις διακρατικές σχέσεις. Τελευταία, η ματαίωση της ελληνορωσικής διυπουργικής συνόδου στη Μόσχα με θέμα την άρση των ρωσικών αντι-κυρώσεων σε ορισμένα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, μετά την εξωφρενική απαίτηση να μη συμμετέχουν στην ρωσική αντιπροσωπεία στελέχη καταγόμενα από την Κριμαία!

Στην επίσκεψη του περασμένου Οκτώβρη στις ΗΠΑ έδωσαν πρόθυμα ότι επιπλέον τους ζήτησαν: βάση αμερικανικών ελικοπτέρων στην Αλεξανδρούπολη, χρήση του λιμανιού της από το αμερικανικό πολεμικό Ναυτικό, νέα βάση στην Κάρπαθο, διεύρυνση της βάσης της Σούδας. Αυτή θα είναι η ελληνική συμμετοχή στη στρατιωτική περικύκλωση της Ρωσίας που αποφασίστηκε στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία το 2016. Ο κίνδυνος εμπλοκής της χώρας σε μια μείζονα αμερικανορωσική σύγκρουση φυσικά τους είναι αδιάφορος.

Διατεταγμένες υπεργολαβίες με Τουρκία και ΠΓΔΜ


Στο ίδιο ταξίδι φαίνεται ότι συμφώνησαν δύο ακόμη υπεργολαβίες. Η μία εκτελέστηκε ήδη: Να προσκληθεί ο Ερντογάν στην Αθήνα, όχι βέβαια γιατί είχε ωριμάσει η επίλυση κάποιας ελληνοτουρκικής διαφοράς, αλλά για να προωθηθεί η αναθέρμανση των τουρκικών σχέσεων με τη Δύση που έχουν παγώσει μετά την απόπειρα πραξικοπήματος και τη χρήση των Κούρδων παραστρατιωτικών σαν πληρεξουσίων των ΗΠΑ-Ισραήλ στη Συρία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το –ακροδεξιό, νεοφιλελεύθερο, όχι απλά αυταρχικό– τουρκικό καθεστώς, πέρα από τις κατά καιρούς αντιαμερικανικές ή αντιδυτικές κορώνες, ποτέ δεν αμφισβήτησε τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Μετά την Αθήνα η προσπάθεια συνεχίστηκε με την επίσκεψη Ερντογάν στη Γαλλία, τις συναντήσεις Τσαβούσογλου – Τίλερσον, του Τούρκου αρχηγού ΓΕΕΘΑ με τον Αμερικανό ομόλογό του, την προσεχή συνάντηση Ερντογάν με τον Πάπα κοκ.

Η δεύτερη υπεργολαβία είναι αυτή που διεκπεραιώνεται τώρα: Να βρεθούν τα αναγκαία προσχήματα για την άρση του ελληνικού βέτο και την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Την ένταξη προφανώς θα ακολουθήσει αμέσως η εγκατάσταση ΝΑΤΟικής ή αμερικανικής βάσης κατά τα πρότυπα του Κοσσόβου ώστε να εξασφαλιστεί ο πλήρης στρατιωτικός και πολιτικός έλεγχος της χώρας και να αποτραπεί οποιαδήποτε προσπάθεια μελλοντικής επανασύνδεσης με τη Σερβία. Μετά από χρόνια ωμών εκβιασμών συνδυασμένων με τη δημιουργία κατάλληλης υποδομής, μέσω των ΜΚΟ, που έστησε εκεί ο μηχανισμός του Σόρος κατάφεραν τελικά να επιβάλουν μια απολύτως ελεγχόμενη κυβέρνηση. Το επείγον έγκειται στην αστάθεια της, αφού στηρίζεται στην αλβανική μειονότητα που έχει προφανώς διαφορετικές στοχεύσεις από τη σλαβική πλειοψηφία του πληθυσμού. Γι’ αυτό επείγονται να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που τους εξασφαλίζει προσωρινά η ύπαρξη δύο απολύτως ελεγχόμενων κυβερνήσεων στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ. Στη σημερινή συγκυρία όποια «επίλυση» συμφωνηθεί, αν συμφωνηθεί, από τις ΗΠΑ και τους ανθρώπους τους στις δύο χώρες θα κάνει τα πράγματα χειρότερα για τα Βαλκάνια και θα μας φέρει πιο κοντά στους επόμενους πολέμους. Αν πρέπει να κινητοποιηθεί για κάτι ο ελληνικός λαός σήμερα είναι κατά της ηγεσίας του, κυβερνητικής και αντιπολιτευόμενης, που μόνο χειρότερα μπορούν να κάνουν τα πράγματα. Οι «γιέσμεν» δεν μπορούν να δώσουν λύση στα προβλήματα της Βαλκανικής.

Πηγή: e-dromos.gr



Γιάννης Ραχιώτης: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Ενας πλανήτης τραμπαλίζεται

Παντελής Μπουκάλας


Αν το όνειρο της ζωής του, από τότε που θριάμβευε σαν τελετάρχης σε τηλεοπτικό ριάλιτι σόου, ήταν να βρεθεί στο κέντρο της παγκόσμιας προσοχής, τα κατάφερε. Κάθε του λέξη και κίνηση, και ο βήχας του ακόμα, και το πιο κακόφωνο τιτίβισμά του, όλα καταγράφονται επιμελώς και αναμεταδίδονται πάραυτα από αναρίθμητους διαύλους για να καταναλωθούν από το οικουμενικό κοινό. Ενα κοινό που, ακόμα κι αν το αποτελούσαν αποκλειστικά φίλοι του, δεν θα μπορούσε πια παρά να τσιμπιέται καθημερινά για να διαπιστώσει αν όσα βλέπει κι ακούει είναι στ’ αλήθεια τμήμα της πραγματικότητας και όχι κάποιου κακού ονείρου. Ή και ενός εφιάλτη, επίσης οικουμενικού.

Με τον Ντόναλντ Τραμπ έχει φανεί προ πολλού πως είναι αφελές να ψευτοπαρηγοριόμαστε πιστεύοντας ότι τα έχουμε ήδη δει όλα και δεν υπάρχει άλλο σκαλί παρακάτω. Δυστυχώς, όποτε βιαζόμαστε να πούμε ότι «το τερμάτισε» σε αλαζονεία, σε αναίδεια, σε σεξισμό, σε αντιδημοσιογραφική ή γενικά αντιδημοκρατική συμπεριφορά, σε απέχθεια απέναντι σε όποιον δεν είναι ξανθός και λευκός, σε αποστροφή για την κριτική, σε μίσος για όσα ΜΜΕ δεν τον κολακεύουν, σε αδιαφορία για τους νόμους που δεν τον εξυπηρετούν, σε εξάρτηση από τα λόμπι που τον υποστηρίζουν, σε επιπολαιότητα στη διαχείριση προβλημάτων πλανητικής βαρύτητας (όπως το οικολογικό, το μεταναστευτικό και το βορειοκορεατικό), αναγκαζόμαστε γρήγορα να αποδεχτούμε πως δεν έχουμε δει ακόμα το τέλος, το όριο. Ο Αμερικανός πρόεδρος είναι πάντα στην αφετηρία για οτιδήποτε ανάγωγο και επικίνδυνο. Ποτέ στο τέρμα.

Από έναν άνθρωπο με τεράστια εξουσία στα χέρια του περιμένει κανείς υποχρεωτικά κάποια νηφαλιότητα, μια αίσθηση του αυτοσεβασμού ή έστω του γελοίου. Φαντάζονταν άραγε ακόμα και όσοι ήξεραν καλύτερα τον Ντόναλντ Τραμπ, και ως εκ τούτου τους είχαν ζώσει τα φίδια, ότι θα ’ρχόταν στιγμή που ένας πλανητάρχης θα αντάλλασσε τιτιβίσματα βομβιστικής σεξιστικής παιδαριωδίας με τον Κιμ Γιονγκ Ουν; Οτι, σαν ανήλικος μαθητής τάχα αδικημένος από τους δασκάλους του, θα δήλωνε πως είναι τζίνιους, κυρίως δε θα το πίστευε; Οτι θα απέπεμπε ενοχλητικούς δημοσιογράφους από συνεντεύξεις Τύπου, και μάλιστα με μια σκαιότητα που την απολαμβάνει δίχως ίχνος ντροπής ή κατανόησης της θέσης του; Οτι θα δήλωνε «ο πιο αντιρατσιστής που υπάρχει», έπειτα απ’ όσα έχει πει και έχει πράξει υπέρ ρατσιστών και εναντίον μειονοτήτων;

Σαν να ’μαστε μέσα σε ένα γιγάντιο ριάλιτι σόου. Μόνο που είναι η ζωή.

Πηγή: Καθημερινή



Παντελής Μπουκάλας: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κοβάλτιο «boom»

Κόσμος


Με την ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα, αλλά και για ακόμη πιο εξελιγμένα smartphones και λοιπές «έξυπνες» ηλεκτρονικές συσκευές, να αυξάνεται συνεχώς, είναι προφανές και αναμενόμενο, ότι ανάλογη αύξηση της ζήτησης - και τις τιμής - θα καταγραφεί τα επόμενα χρόνια και για τις πρώτες ύλες για την παραγωγή τους. «Μια χαρά», θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος. «Ανάπτυξη». Ναι, αλλά μακράν όχι για όλους, είναι η απάντηση. Διότι η μία εκ των δύο βασικών πρώτων υλών για την παραγωγή μπαταριών, το κοβάλτιο (η άλλη είναι το λίθιο) εξορύσσεται από παιδιά - σκλάβους στα ορυχεία του Κονγκό. Με τις μεγάλες πολυεθνικές - από αυτοκινητοβιομηχανίες μέχρι κολοσσούς ηλεκτρονικών - να χύνουν απλώς κροκοδείλια δάκρυα.

Από τα φλυτζάνια τσαγιού στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα


Το κοβάλτιο έχει χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα, όταν οι τεχνίτες ήθελαν να προσδώσουν στο γυαλί και στα κεραμικά ένα σκούρο μπλε χρώμα. Τον 18ο αιώνα, ο Σουηδός επιστήμονας Georg Brandt απομόνωσε το μέταλλο. ΄Εκτοτε, το κοβάλτιο διαδραμάτισε ρόλο σε πολλές εξειδικευμένες αγορές, λόγω της αντοχής του στην θερμότητα και την δύναμή του σε μείγματα και κράματα μετάλλων όπως αυτά που χρησιμοποιούνται σε κινητήρες αεριωθουμένων.

Τώρα, ως βασικό συστατικό στις μπαταρίες ιόντων λιθίου, το κοβάλτιο έχει καταστεί ένα σημαντικό εμπόρευμα στις αναπτυσσόμενες αγορές ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών οχημάτων. Περίπου το ήμισυ όλου του κοβαλτίου που καταναλώνεται παγκοσμίως πηγαίνει στην παραγωγή μπαταριών που χρησιμοποιούνται για ηλεκτρονική αποθήκευση, ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης και ηλεκτρικά οχήματα. Καθώς η δημοτικότητα των ηλεκτρικών οχημάτων μεγαλώνει, το ίδιο ισχύει και για τη ζήτηση κοβαλτίου. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι εάν τα ηλεκτρικά οχήματα αντιπροσωπεύσουν το 30% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων το 2030, θα απαιτηθεί τρεις φορές η συνολική ποσότητα κοβαλτίου που παράγεται σήμερα. Ακόμα κι αν η διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων στην αγορά είναι μικρότερη από αυτές τις εκτιμήσεις, η αύξηση της ζήτησης θα εξακολουθήσει να είναι σημαντική.

Η αύξηση της ζήτησης κοβαλτίου θα απαιτήσει νέες και διευρυμένες δραστηριότητες εξόρυξης στις σχετικά μικρές χώρες που διαθέτουν σημαντικά αποθέματα κοβαλτίου. Ο Καναδάς, η Κούβα, η Αυστραλία και η Ρωσία έχουν όλες τους τα δικά τους άφθονα αποθέματα του μετάλλου. Ωστόσο, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός κοβαλτίου παγκοσμίως επί περίπου έναν αιώνα. Εκεί παράγεται περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου αποθέματος και εκεί θα συνεχίσει να παράγεται. Είναι, ταυτόχρονα, από τις χώρες με την πιο εκτεταμένη διαφθορά, ενώ «ανθεί» η παιδική εργασία ακόμη και στην πιο σκληρή παραγωγή, όπως αυτή των εξορύξεων.

«Οι συνθήκες εργασίας είναι αποτρόπαιες, δεν υπάρχει εξοπλισμός ασφαλείας και οι άνθρωποι κινδυνεύουν να θαφτούν ζωντανοί σε ορυχεία που έχουν ανοιχτεί με πρωτόγονες μεθόδους, με τα χέρια» δήλωσε στην Deutsche Welle ο Matt Dummett, ερευνητής της Διεθνούς Αμνηστίας. «Έχω δει επτάχρονα παιδιά να δουλεύουν συλλέγοντας πέτρες και αντιμετωπίζοντας βία και εκφοβισμό, επί μέρες μέσα στον καύσωνα».

Τα τελευταία χρόνια, οι εκστρατείες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι αποκαλυπτικές έρευνες των μέσων ενημέρωσης επεδίωξαν να φωτίσουν το σκοτεινό εμπόριο του κοβαλτίου, ειδικά στα λεγόμενα «χειροποίητα» ορυχεία, όπου οι εργάτες ανοίγουν βαθιές σήραγγες χρησιμοποιώντας στοιχειώδη εργαλεία χειρός, ενώ άλλοι - συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών - κουβαλούν τσουβάλια από βράχους από τους οποίους συλλέγεται το κοβάλτιο.

Μπορεί για την Δύση αυτές οι συνθήκες να παραπέμπουν στις μακρινές εποχές της Βιομηχανικής Επανάστασης στην Αγγλία ή στα ανθρακωρυχεία των ΗΠΑ τον 19ο αιώνα, αλλά για το Κονγκό είναι μια διαρκής, απάνθρωπη καθημερινότητα για εκατομμύρια εξαθλιωμένων. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι τα δύο τρίτα των Κονγκολέζων ζουν με λιγότερα από 0,86 ευρώ την ημέρα και η Διεθνής Αμνηστία επιβεβαιώνει ότι η πείνα και η ανεργία είναι οι αιτίες που οδηγούν τους ανθρώπους να κυνηγούν, υπό αυτές τις συνθήκες, πολύτιμα μέταλλα.

Ο ρόλος των πολυεθνικών



Και δεν υπάρχει έλλειψη αγοραστών για ό,τι βρίσκουν. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων, συμπεριλαμβανομένων των VW και Daimler, αναμένουν από τα ηλεκτρικά οχήματα να φτάσουν το ένα τέταρτο των πωλήσεων μέχρι το 2025, επιταχύνοντας προς ένα «καθαρότερο» μέλλον, με όχι και πολύ «καθαρές» μεθόδους.

Η Volkswagen ξεκίνησε ήδη τον ανταγωνισμό για την εξασφάλιση αποθεμάτων κοβαλτίου για τουλάχιστον τα επόμενα πέντε χρόνια - μετά από παρόμοιες προσπάθειες της BMW και της Tesla Motors - με την συνολική ζήτηση για το ορυκτό να προβλέπεται να αυξηθεί κατά έντεκα φορές μέχρι το 2025.

«Το κοβάλτιο δεν είναι πλέον ένα σκοτεινό ορυκτό. Σήμερα έχουμε την δυνατότητα να ακολουθήσουμε τα ίχνη (σσ. της παραγωγής του). Οι εταιρίες πλέον δεν έχουν καμία δικαιολογία» συνεχίζει ο Dummett.

Για να εξασφαλίσουν πιστώσεις και έξωθεν καλή μαρτυρία - και όχι τόσο επειδή ανησυχούν ειλικρινά για τις συνθήκες δουλειάς στα ορυχεία του Κονγκό - οι μεγάλες πολυεθνικές έχουν ενταχθεί σε δια-εταιρικές κινήσεις «ορθών πρακτικών», όπως την Responsible Cobalt Initiative (Πρωτοβουλία Υπευθυνότητας για το Κοβάλτιο).

Αλλά οι οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι επιφυλακτικές. «Αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά καλό», λέει ο Dummett, «ή απλώς εταιρείες πιστεύουν ότι με την υπογραφή τους σε αυτές τις πρωτοβουλίες αποφεύγουν το “αγκίστρι”».

Η BMW ανακοίνωσε ότι προσπαθεί να καταστήσει την αλυσίδα εφοδιασμού της με κοβάλτιο πιο «διαφανή», διασφαλίζοντας την δημόσια πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις πηγές εξόρυξης και τα μεταλλουργικά της προϊόντα. Ο εκπρόσωπος της εταιρίας για την αειφορία Kai Zöbelein είπε στη DW ότι η BMW τήρησε «αυστηρούς κανόνες». «Επί πέντε χρόνια αναλύουμε συνεχώς και παρακολουθούμε τις αλυσίδες εφοδιασμού του κοβαλτίου» ανέφερε. «Τα χυτήρια στην αλυσίδα παραγωγής μας χρησιμοποιούν κοβάλτιο από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αλλά μόνο από μεγάλης κλίμακας ορυχεία», πρόσθεσε, επιχειρώντας να αποσυνδέσει αυτόν τον γίγαντα της αυτοκινητοβιομηχανίας από την ανεξέλεγκτη μικρής κλίμακας παραγωγή στα «χειροποίητα» ορυχεία.

Ένας εκπρόσωπος της VW δήλωσε ότι η εταιρία δεν αγοράζει άμεσα κοβάλτιο, αλλά μπαταρίες από τρίτους προμηθευτές και διερευνά τις παραβιάσεις «άμεσα και διεξοδικά».

Στην δίνη της διαφθοράς


Ωστόσο, σχολιάζει η Deutsche Welle, η προμήθεια κοβαλτίου από τρίτες πηγές και η αγορά ορυκτών από τα βιομηχανικά ορυχεία του Κονγκό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι πολυεθνικές αντιμετωπίζουν δεοντολογικά το ζήτημα, ιδιαίτερα λόγω της δεδομένης διαφθοράς της χώρας.

‘Ετσι, έρευνα της ΜΚΟ «Global Witness» αποκαλύπτει, ότι από το 2013 έως το 2015, περισσότερα από 647 εκατομμύρια ευρώ σε έσοδα εξόρυξης που πλήρωσαν οι εταιρείες σε κρατικούς φορείς του Κονγκό «χάθηκαν» από τα δημόσια ταμεία.

Πολλές άδειες εξόρυξης στο Κονγκό πωλούνται από την «Gecamines», την κρατική εταιρεία εξόρυξης, την οποία ο ερευνητής της «Global Witness», Πίτερ Τζόουνς, χαρακτηρίζει ως «μαύρη τρύπα». «Η Gecamines διευθύνεται από το στενό περιβάλλον (σσ. του προέδρου Ζόζεφ Καμπίλα). Έχει επανειλημμένα πουλήσει μερίδια στα ορυχεία της, δεν δημοσιεύει τους ισολογισμούς της και δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε πού ακριβώς καταλήγουν τα χρήματα που καταβάλλονται σε αυτήν» λέει ο Τζόουνς.

Πρόσφατες δικαστικές διαμάχες εμπλέκουν επίσης την Gecamines σε σκαιές επιχειρηματικές πρακτικές γύρω από μια συνεργασία της με την Groupe Forrest International. Το εν λόγω εγχείρημα εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει το 4% της παγκόσμιας παραγωγής κοβαλτίου και το ορυχείο που εμπλέκεται στην υπόθεση έχει αναστείλει τις δραστηριότητές του και θα μπορούσε να παραμείνει εκτός παραγωγής έως το 2020.

Επίσης, το 2017, το μέλος του συμβουλίου της Glencore, Τέλης Μιστακίδης, παραιτήθηκε από την θέση του μετά από αμφισβητούμενες κινήσεις του που σχετίζονται με την εξόρυξη στο Κονγκό. Η Glencore, ένας βιομηχανικός κολοσσός παραγωγής κοβαλτίου με ισχυρή παρουσία στο Κονγκό, πρόσφατα υπέγραψε συμφωνία με την Contemporary Amperex Technology έναν από τους επίσημα εγκεκριμένους παραγωγούς μπαταριών της Κίνας, για την προμήθεια 20.000 τόνων κοβαλτίου σε διάστημα τεσσάρων ετών, για την παραγωγή μπαταριών για την Volkswagen. Να σημειωθεί, ότι η συνολική παγκόσμια παραγωγή κοβαλτίου το 2016 ήταν 123.000 τόνοι.

Ακόμη όμως και αν τα παραπάνω και άλλα ζητήματα προκαλέσουν τριγμούς στην ισορροπία προσφοράς και ζήτησης κοβαλτίου, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα παραμείνει βασικός παραγωγός στην παγκόσμια αγορά. Μεγάλο μέρος της άμεσης επέκτασης της παραγωγής κοβαλτίου το 2018 θα προέλθει από ορυχεία στη χώρα.

Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως αν και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα συνεχίσει να παράγει το περισσότερο κοβάλτιο στον κόσμο, οι εξελίξεις και η ζήτηση ωθούν σε αναζήτηση νέων κοιτασμάτων, ακόμη και εκτός Αφρικής, συγκεκριμένα στον Καναδά και τις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλές επιχειρήσεις αναπτύσσονται επίσης στην Αυστραλία, την Νορβηγία και την Φινλανδία.

Το εναλλακτικό σενάριο...



Από την άλλη υπάρχει και ένα τελείως διαφορετικό σενάριο. Καθώς οι τεχνικές ανακύκλωσης και οι εναλλακτικές τεχνολογίες μπαταριών γίνονται όλο και πιο δημοφιλείς, το κοβάλτιο πιθανότατα θα γίνει όλο και λιγότερο απαραίτητο για την επανάσταση της ηλεκτροκίνησης. Πολλοί εκτιμούν πως τομέας ανακύκλωσης μπαταριών ιόντων λιθίου αναμένεται να σημειώσει ταχεία ανάπτυξη την επόμενη δεκαετίας. Οι εκθέσεις της βιομηχανίας εκτιμούν ότι μέχρι το 2030 θα αυξηθεί κατά 22% ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης του κλάδου, με την αρχική κινητήρια δύναμη να είναι η ασιατική αγορά.

Επιπλέον, αναμένεται ότι η τεχνολογία των μπαταριών τελικά θα απομακρυνθεί από την τεχνολογία ιόντων λιθίου προς τις μπαταρίες θείου λιθίου και ενδεχομένως τελικά τις εκδοχές νατρίου ή μαγνησίου. Υπάρχουν ήδη αναφορές ότι πολλοί κατασκευαστές μπαταριών σκέφτονται να προχωρήσουν σε χημικές μεθόδους παραγωγής που χρησιμοποιούν λιγότερο κοβάλτιο και τις επόμενες δεκαετίες μπορούμε να αναμένουμε αυξανόμενο ενδιαφέρον για πιο ευρέως διαθέσιμα, φθηνότερα υλικά όπως ο σίδηρος και το θείο. Έτσι, ενώ η ζήτησή του μπορεί να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, οι ημέρες του κοβαλτίου είναι μετρημένες, ακόμα περισσότερο από αυτές του λιθίου.

Αυτό που δεν πρόκειται να αλλάξει υπό τις παρούσες συνθήκες, είναι η εργασιακή σκλαβιά στα αφρικανικά ορυχεία. Οπου, κατά πάσα πιθανότητα, τα παιδιά, αντί να πηγαίνουν στο σχολείο και να παίζουν, θα δουλεύουν για τις νέες, μελλοντικές πρώτες ύλες των πολυεθνικών.

Πηγή: tvxs.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Η Μακεδονία είναι…

Δημήτρης Μηλάκας


Υπάρχουν δυο (τουλάχιστον) τρόποι για να δει κάποιος την υπόθεση της ΠΓΔΜ: ο πρώτος έχει να κάνει με το βάρος της (νωπής ακόμη) ιστορίας της διανομής της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας ως αποτέλεσμα των πολέμων του περασμένου αιώνα. Ο δεύτερος, έχει να κάνει με την (μεγάλη) πιθανότητα έναρξης ενός νέου γύρου διευθετήσεων (σπάνια τέτοιες διευθετήσεις εξελίσσονται αναίμακτα) ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης συμφερόντων Δύσης (ΗΠΑ)- Ρωσίας στα Βαλκάνια τον 21ο αιώνα. Ο συνδυασμός των δύο αυτών προσεγγίσεων είναι, προφανώς, απαραίτητος σε κάθε προσπάθεια διαμόρφωσης μιας εθνικής θέσης και στρατηγικής που στόχο έχει τη διαφύλαξη των κεκτημένων.

Στην πρώτη προσέγγιση υπερισχύει το συναίσθημα και όσα η ιστορία έχει κληροδοτήσει στο σήμερα. Είναι η επιταγή του παρελθόντος, η μνήμη του αίματος και η δικαιολογημένη επιμονή του ανθρώπου να διατηρήσει αυτά που οι προηγούμενοι κέρδισαν. Πάνω απ όλα είναι η διάθεση για την διατήρηση της τάξης η οποία στην προκειμένη περίπτωση είναι σαφής: η ελληνική Μακεδονία αποκτήθηκε με τη δύναμη των όπλων και είναι το γεωγραφικό/ πολιτικό/ οικονομικό φιλέτο αυτής της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής. Κάτι επίσης αδιαμφισβήτητο είναι ότι η ελληνική Μακεδονία σήμερα κατοικείται στην συντριπτική της πλειοψηφία από Ελληνες.

Στη δεύτερη προσέγγιση οι ιστορικές βεβαιότητες παραμερίζονται από τις αμφιβολίες και τις δικαιολογημένες ανησυχίες που δημιουργούνται από την εξέλιξη του γεωπολιτικού παιχνιδιού το οποίο αυτήν την εποχή κορυφώνεται. Μέσα από αυτήν την γωνία παρατήρησης προκύπτουν ερωτήματα και διλλήματα τα οποία δεν είναι εύκολο να απαντηθούν μόνο από την ιστορία. Το (νεφελώδες) παρόν απαιτεί κατ αρχήν επίγνωση των συσχετισμών και των προθέσεων των αντιπάλων / ανταγωνιστών. Πάνω απ όλα απαιτείται σαφής καθορισμός των στόχων και των δυνατοτήτων για την εκπλήρωσή τους. Με ποιο απλά λόγια, η τρέχουσα αντιμετώπιση του θέματος, απαιτεί στρατηγική, δηλαδή απαντήσεις και επιλογές σε μια σειρά από δύσκολα ερωτήματα:

1.Είναι λύση για τα συμφέροντα της χώρας η ένταξη της ΠΓΔΜ- με όποιο όνομα- στο ΝΑΤΟ;

2.Θεωρεί η ελληνική πολιτεία ότι το ΝΑΤΟ ως οργανισμός με τις διαδικασίες και τον τρόπο λειτουργίας του θα εκτονώσει τις διαφορές Αθήνας- Σκοπίων; Κι αν ναι, γιατί κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει με τις ελληνοτουρκικές διαφορές;

3.Αν η εκτίμηση είναι ότι η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ δεν διασφαλίζει τα ελληνικά συμφέροντα έχει η ελληνική κυβέρνηση της δυνατότητα να την αποτρέψει; Και με τι κόστος;

4.Έχει η ελληνική κυβέρνηση αποσαφηνίσει αν τα ελληνικά συμφέροντα συμπίπτουν με αυτά των ΗΠΑ στην περιοχή; Η τοποθέτηση ολόκληρων των Βαλκανίων κάτω από την ομπρέλα του ΝΑΤΟ διασφαλίζει την ηρεμία στην περιοχή ή την μετατρέπει σε πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης;

5.Εχει αποφασίσει (με όρους του σήμερα) η ελληνική κυβέρνηση με ποια από τις πλευρές που συγκρούονται (και) στα Βαλκάνια συμφέρει τη χώρα να είναι; Η εγκατάλειψη για παράδειγμα της ελληνορωσικής (ενεργειακής κατά κύριο λόγο και αμυντικής) συνεργασίας για χάρη της αμερικανικής προστασίας είναι προς το συμφέρον της χώρας;

6.Έχει-- σε τελική ανάλυση- η ελληνική πολιτεία κοστολογήσει και διασφαλίσει δίκαια και χειροπιαστά ανταλλάγματα για την σύμπλευσή της με τις αμερικανικές επιδιώξεις;

Η αδυναμία διατύπωσης απαντήσεων στα παραπάνω ερωτήματα που το παρόν διατυπώνει επιτακτικά είναι προφανής όπως και το αποτέλεσμα αυτής της αδυναμίας: η επίκληση των ιστορικών παρακαταθηκών και ψευδαισθήσεων του τύπου «η Μακεδονία είναι μια και ελληνική» ή «το όνομα είναι η ψυχή μας» και άλλα τέτοια «επιχειρήματα» καταρρέουν κάτω από το βάρος της αδυναμίας επιβολής τους. Κάπως έτσι εμφανίζονται οι οδυνηρές συνέπειες του κενού στρατηγικής το οποίο καλύπτεται τελικά από την ατζέντα αυτών που έχουν σαφείς στόχους και τα μέσα για να τους επιβάλλουν. Στην προκειμένη περίπτωση των Αμερικάνων.

Η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ είναι για τις ΗΠΑ η «τελευταία» ρύθμιση που θα ολοκληρώσει το έργο που ξεκίνησαν με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις σε Ρουμανία, Βουλγαρία, ΠΓΔΜ- Κόσσοβο (η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στον κόσμο) Αλβανία και Ελλάδα συνθέτουν το ανάχωμα των ΗΠΑ έναντι της ρωσικής επιρροής στην περιοχή. Όσο η αμερικανο-ρωσική σύγκρουση εντείνεται σε άλλες περιοχές (Μέση Ανατολή) και όσο οι ΗΠΑ υποχρεώνονται σε απαγκίστρωση από θέσεις που κατείχαν στην Τουρκία τόσο αναδεικνύεται η επιτακτική ανάγκη απόλυτου ελέγχου των Βαλκανίων.

Μέσα από αυτό το πρίσμα που περιγράφει τις τρέχουσες εξελίξεις είναι προφανές ότι το «πρόβλημα» δεν είναι πως θα ονομάζεται η ΠΓΔΜ. Το πρόβλημα συνοψίζεται στο αν θα ενταχθεί τελικά (και) αυτό το αμερικανικό προτεκτοράτο στον αμερικανικό μηχανισμό ασφάλειας (ΝΑΤΟ) έτσι ώστε οι υπόλοιποι σύμμαχοι να δεσμευτούν στο πλευρό των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας.

Σε κάθε περίπτωση η Pax Americana έχει διαμορφώσει τους όρους διαιώνισής της στην περιοχή είτε με την ενσωμάτωση της ΠΓΔΜ στους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ είτε με τον διαμελισμό της. Το δίλλημα/ εκβιασμός που προκύπτει για την ελληνική πλευρά είναι σαφές: θα αποδεχτεί την αμερικανική διευθέτηση (ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με όποιο όνομα) ή είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τα όσα συνεπάγεται η επαναχάραξη του χάρτη στην περιοχή προς όφελος κατά κύριο λόγο της (μεγάλης) Αλβανίας;

Αυτή, προφανώς, είναι μια απάντηση που δεν δίνεται μέσα από τα συλλαλητήρια…

Πηγή: topontiki.gr



Δημήτρης Μηλάκας: Σχετικά με το Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τον φοβισμένο μην τον φοβάσαι…

Ευαγγελία Τυμπλαλέξη


Καμμία Τάξη Πραγμάτων δεν ήταν ρόδινη!

Όλες οι Τάξεις των Πραγμάτων είναι φασιστικές!

Κάθε Παλιά και Νέα Τάξη Πραγμάτων πάσχισε με διαφορετικό τρόπο να κληροδοτήσει μία Εκκλησία-ένα Σχολείο-ένα Δίκαιο-έναν λογοτεχνικό κλοιό που θα περιβάλλει με «τρυφερότητα» τα προλεγόμενα…

Κάθε Παλιά και Νέα Τάξη Πραγμάτων θεωρείται προηγμένη!

Υπερμάχεται της Ειρήνης-διατρανώνει τη φιλειρηνική δράση της-προάγει τις στρατιωτικές δαπάνες στα έδρανα…

Κάθε Παλιά και Νέα Τάξη Πραγμάτων επαφίεται στο Τίποτα!

Απολλύει την αθωότητά της-προδίδεται απ’ τους εραστές της-αποκαθηλώνει τους Θεούς της-καταρρίπτει τις θεωρίες της - λανθάνοντας επανειλημμένως εγείρει την οργή…

Κάθε Παλιά και Νέα Τάξη Πραγμάτων αυταπατάται για τη διαφορετικότητά της!

Αυθαδιάζει για ανάκτηση της πολιτειακής συλλογικότητάς της - αλλοτριώνει τον χαρακτήρα της - ευνουχίζει τους πολίτες της - αναιρεί την αξιοθρήνητη ενοχή της…

Τον φοβισμένο μην τον φοβάσαι…

Κάνει συλλαλητήρια ενάντια σε ονοματοδοσίες Κρατών που υποστήριξε δια μέσω της ψήφου και της ανοχής του.

Κρύβει μέσα σε καβούκι το Πνεύμα και το πετά σε θάλασσα ιδεοληψιών, οι οποίες τον προσανατολίζουν να φλυαρεί με όμοιους - να είναι ανατρεπτικός απ’ τον καναπέ του - να ανακουφίζεται κάθε που ενδύεται το κορμί του.

Επιθυμεί να μετατρέπει την Τέχνη σε αντικείμενα ιδιοποίησής του για να μπορεί να συνειδητοποιεί την κανονιστική πραγματικότητά του.

Καταπιέζει το σύστημα που τον θέτει ως στόχο του για να προεπιλέξει την υποταγή του - απεμπολεί την κοινωνική προσδοκία για να εξασφαλίσει τη συμμόρφωσή του - φοράει ανόμοια ρούχα για να ενημερώνει τη συνέπεια παραβιασμένης συνθήκης του.

Γράφει την Ιστορία σε τόμους - τη μελετά και τη διδάσκει αδιάκοπα για να την πιστέψει κι ο ίδιος.

Συντηρεί το χαμηλό βιοτικό του επίπεδο για να ονειρεύεται την αυτονομία του.

Επωάζει τη ζηλοφθονία για να προσδίδει αναφαίρετα δικαιώματα στο σύστημα.

Κατ’ επέκταση:

«Πιστοί» γκρέμισαν τον κόκκινο φύλακα στο Παλαιό Φάληρο.


Έπειτα από σειρά διαπραγματεύσεων, οι οποίες επικύρωσαν το όνομα των Σκοπίων και την αφομοίωση της αντιστροφής του ΝΑΤΟ στην περιοχή, «άφοβοι» βγαίνουν ειρηνικά στους δρόμους.

Το ΤΑΙΠΕΔ συνεχίζει την απρόσκοπτη εκποίηση της δημόσιας περιουσίας αλλά άτρομοι «πλιατσικολογούν» στα λεκτικά των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.

Η «αριστερή Κυβέρνηση» πονοκεφαλιάζει με το τέλος σακούλας, για το Περιβάλλον ρε γαμώτο.

Οι Πόλεμοι μαίνονται ανά την Υφήλιο, βραδύνους και πανέξυπνοι παρακολουθούν όλο αγωνία τις εξελίξεις.

Οι Τραπεζικοί ασκούν ανελέητη παραφιλολογία, επειδή άλλο να δομείς τα ομόλογα απ’ τη θέση με νομοτυπία εις βάρος άλλων Ταμείων κι άλλο να υπόκεισαι στη νομοτυπία που ο ίδιος δόμησες και στήριξες επί σειρά ετών.

Πρεσβείες και παρατρεχάμενοι αισθάνονται όπως ακριβώς είναι, μια συμμαχία ευπόρων που κινδυνεύει ανά πάσα ώρα και στιγμή απ’ τον ξεσηκωμό των απόρων, οι οποίοι κατά περίεργο τρόπο δεν ξεσηκώνονται.

Στις Μεγάλες Εταιρείες είμαστε όλοι μια οικογένεια αλλά όταν απολύεται ένας οι άλλοι σκύβουμε την κεφαλή και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε, επειδή φοβόμαστε μην μείνουμε χωρίς τα ψίχουλα που παίρνουμε. Σίγουρα βρίσκουμε και μία δικαιολογία καλή για τον εαυτό μας. Αλήθεια ωστόσο όσο το σκέφτομαι υπάρχει και μία καλή δικαιολογία μέσα στην κανιβαλιστική Κοινωνία, αφού ο διπλανός δεν νοιάζεται και καλύτερα να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα. Κι αν ψοφήσει κι ο γείτονας, ακόμη καλύτερα. Μην κοιτάς που νοιάζονται όλοι για την αδικία στα πέρατα, στο εγγύς είναι το πρόβλημα. Και μην κοιτάς που όλοι μιλούν για ανοιχτές πόρτες, περίκλειστα όλα με μαντρόσκυλα.

Δουλειά=Δουλεία

Ανεργία=Ομηρία

«Να σκοτώνονται οι Θνητοί για τ’ αφέντη το ψωμί».

Για να κατανοήσεις μια Κοινωνία, καθίσταται σαφές πως πρέπει να κατανοήσεις και τα σκάνδαλά της. Το κάθε σκάνδαλο αναταράσσει λίγο την πράσινη πέτσα στον βάλτο, ίσα που τα ψάρια να νιώσουν την αλλιώτικη χροιά του Οξυγόνου στην οσμή, και χρησιμοποιώ τον όρο χροιά για να δηλώσω τις διαφορετικές όψεις της αναπνοής. Όλοι οι «Θνητοί» προσλαμβάνουν οξυγόνο κι αποβάλλουν διοξείδιο του άνθρακα με την εκπνοή, διαδικασία στα όρια ανεκτής διαφωνίας, αλλά ελάχιστοι αντιλαμβάνονται τις νοηματικές - συναισθηματικές αποχρώσεις της. Για την ευθύνη δε απέναντι σ’ αυτή την αναπνοή ούτε λόγος!

Αρέσκονται οι άνθρωποι να μπήγουν τα δόντια τους στις σάρκες των σκανδάλων, σαν να επρόκειτο για λαθροκυνηγούς που σκοτώνουν θηράματα για να εμπορευτούν τα μέλη τους, κέρατα - δέρμα - δόντια. Συνακόλουθα η πληροφορία διατείνεται Λογική - εντρυφεί στο διάλογο-υποπίπτει σε σπατάλη…

Ο Ουρανός δεν είναι ποτέ τελευταία γαλανός…

Οι μέρες είναι τελευταία ψεύτικες…

Φίλοι και γνωστοί σε θυμούνται μόνο σε περίπτωση που θέλουν ν’ αρπάξουν κάτι από σένα…

Καθήμενοι οι λαοί στην αποχαύνωση της Συνδρομητικής Τηλεόρασης…

Γιατί και η επανάσταση, τι νόμιζες, μία μόδα της εφηβείας ήταν, το πολύ της φοιτητικής ζωής…

Κι η κρίση ταυτότητας, τι νόμιζες, μια δυνητική αποτίναξη του ζυγού του παρελθόντος ήταν, το πολύ μια μετατρεψιμότητα των ορίων της φαντασίας μας…

Κι ό,τι σπείραμε θέριεψε κι απειλεί να μας πνίξει όλους…

Να πάρουμε τους φανούς, να βγούμε στα ριζά της Νύχτας...

Όχι για να βρούμε τον Άνθρωπο, τη Δικαιοσύνη ή την Αγάπη…

Μήπως κι αδράξουμε ο ένας τις φωνές του άλλου κατευθείαν απ’ το ηχόχρωμα κι όχι απ’ της οθόνης τα καλώδια…



Ευαγγελία Τυμπλαλέξη: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Το αίνιγμα της... αρετής

Σπύρος Μανουσέλης


Το αν η ηθικότητά μας είναι βαθιά ριζωμένη στη βιολογία μας και άρα εκδηλώνεται ως συνέχεια και συνέπεια του εξελικτικού μας παρελθόντος ή αν, αντίθετα, η εμφάνιση του «ηθικού» ανθρώπινου είδους αποτέλεσε ριζική τομή ή άλμα ως προς το εξελικτικό του παρελθόν, είναι ίσως το πιο αποφασιστικό ερώτημα για την κατανόηση της καταγωγής της ηθικής.

Αν όμως κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά έχει τις ρίζες της στο προανθρώπινο εξελικτικό μας παρελθόν, τότε πώς νομιμοποιούνται οι κοινωνικά επιβεβλημένοι ηθικοί κανόνες και οι δήθεν προσωπικές ηθικές «επιλογές» μας; Και πόσο αντικειμενική μπορεί να θεωρηθεί η βεβαιότητά μας ότι η «ηθικότητα» αποτελεί ένα αποκλειστικά ανθρώπινο προνόμιο;

Οπως θα δούμε, η εντυπωσιακή πρόοδος στην κατανόηση των βιολογικών προϋποθέσεων της ανθρώπινης φύσης και οι εντυπωσιακές ομοιότητες με άλλα «κατώτερα» ζωικά είδη μάς επιβάλλει πλέον να αναθεωρήσουμε πολλές μεταφυσικές βεβαιότητες του παρελθόντος, όπως π.χ. την αποκλειστικά πολιτισμική ή πνευματική προέλευση των ηθικών μας προτύπων και συνεπώς την «ανωτερότητά» τους.


Η βιολογική διάσταση του καλού και του κακού



Συνήθως ταυτίζουμε την ηθικότητα με την ηθική, όμως η «ηθικότητα» (morality, αγγλιστί) είναι μία λατινογενής λέξη η οποία αναφέρεται στις πράξεις των ανθρώπων που θεωρούνται ηθικά ορθές ή εσφαλμένες, ενώ η αρχαιοελληνική έννοια της «ηθικής» σχετίζεται με το «ήθος», δηλαδή με το πώς και με το αν ο ιδιαίτερος χαρακτήρας ενός ανθρώπου ανταποκρίνεται στα κοινωνικά επιβεβλημένα πρότυπα συμπεριφοράς.

Οπως είδαμε στο άρθρο μας «Η φυσική ιστορία της ανθρώπινης ηθικής», η επιστημονική διερεύνηση της αλτρουιστικής και της ιδιοτελούς συμπεριφοράς των ανθρώπων μάς αποκαλύπτει την ύπαρξη εντυπωσιακών ομολογιών με τις αντίστοιχες συμπεριφορές των άλλων κοινωνικών ζώων.

Συμπεριφορές που επιλέχθηκαν και διατηρούνται κατά την εξέλιξη επειδή συμβάλλουν στην επιβίωση και την αναπαραγωγή των κοινωνικών ζώων, άρα και του ανθρώπου.

Η ιδέα λοιπόν της βιολογικής προέλευσης των ηθικών μας προδιαθέσεων δεν θα έπρεπε να στιγματίζεται ως αναγωγιστική ή, ακόμη χειρότερα, ως φυσιοκρατική πλάνη.

Από βιολογική εξελικτική σκοπιά η ανθρώπινη ηθική συμπεριφορά δεν είναι μια αυθαίρετη νοητική επινόηση ούτε βέβαια θείο δώρο, αλλά μια μορφή διευθέτησης και κωδίκευσης των συνεργατικών-ανταγωνιστικών σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.

Πρόκειται δηλαδή για την κοινωνική έκφραση της έμφυτης ικανότητάς μας για κοινωνικότητα και συνεργασία, μια βιολογική αναγκαιότητα που αποκρυσταλλώνεται σε ρυθμιστικούς κανόνες-επιταγές της κοινωνικής συμπεριφοράς μας.

Οι μεγαλύτεροι στοχαστές και φιλόσοφοι της Δύσης επιχείρησαν μάταια να διαμορφώσουν ένα ισχυρό ηθικό σύστημα σκέψης που θα διασφάλιζε διαχρονικά την εύρυθμη λειτουργία των ανθρώπινων σχέσεων.

Η αποτυχία αυτών των μεγαλειωδών πνευματικών προσπαθειών οφείλεται στο ότι επιχείρησαν να θεμελιώσουν την «Ηθική» τους αποκλειστικά σε μια μεταφυσική, υπερφυσική και τελικά αφύσικη σύλληψη ενός ασώματου, δηλαδή προβιολογικού και προκοινωνικού έλλογου νου που, όπως υπέθεταν εσφαλμένα, καθορίζει την ηθική συμπεριφορά κάθε ανθρώπου.

Από τη μεταφυσική...



Με βάση τα όσα μάθαμε σήμερα μπορεί κανείς να πει ότι η αποτυχία των αμιγώς μεταφυσικών προσεγγίσεων της Ηθικής οφείλεται στην εμφανή ιστορική και γνωσιακή αδυναμία των φιλοσόφων του παρελθόντος να αναγνωρίσουν τις ιδιαίτερες φυσικές-βιολογικές προϋποθέσεις που μας επιτρέπουν να είμαστε τα υποκείμενα κάθε ηθικής δράσης-αντίδρασης.

Πολύ χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Ιμάνουελ Καντ (1724-1804) ο οποίος αναγνωρίζεται ως ο κορυφαίος φιλόσοφος των νεότερων χρόνων.

Στο περίφημο έργο του «Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών», στο οποίο παρουσιάζει τις κυριότερες έννοιες και αρχές της ηθικής φιλοσοφίας, υποστηρίζει ότι όταν μιλάμε για ένα έμβιο ον «...δεχόμαστε ως θεμελιώδη αρχή ότι δεν υπάρχει σ’ αυτό κανένα όργανο για κάποιο σκοπό που να μην είναι το πιο κατάλληλο και το πιο ευνοϊκό για τον σκοπό αυτόν. Εάν λοιπόν σε ένα ον που έχει Λόγο και θέληση ήταν η διατήρησή του, η ευημερία του, με μία λέξη η ευδαιμονία του, ο πραγματικός σκοπός της φύσης, τότε θα είχε μεταχειριστεί πολύ άσχημα μέσα επιλέγοντας τον Λόγο του πλάσματος για να πραγματοποιήσει την πρόθεσή της αυτή. Διότι όλες τις πράξεις τις οποίες πρέπει να εκτελέσει το ον για την πρόθεση τούτη, καθώς και όλους τους κανόνες της συμπεριφοράς του θα μπορούσε να τα έχει υποδείξει πολύ ακριβέστερα το ένστικτο, εκείνος δε ο σκοπός θα μπορούσε να επιτευχθεί με αυτό [το ένστικτο] πολύ ασφαλέστερα από όσο μπορεί ποτέ να συμβεί με τον Λόγο».

Το απόσπασμα είναι από τη νέα και εξαιρετικά επιμελημένη μετάφραση αυτού του πολύ σημαντικού βιβλίου από τον Κώστα Ανδρουλιδάκη που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Διαβάζοντας προσεκτικά αυτό το κείμενο καταλαβαίνουμε το γιατί ένας μεγάλος κριτικός φιλόσοφος όπως ο Καντ υποπίπτει στον μεταφυσικό πειρασμό του να αποδώσει αποκλειστικά στον «Λόγο», δηλαδή στην έλλογη ψυχή, τον ρόλο του «κυβερνήτη» κάθε νοητικής και ηθικής συμπεριφοράς των ανθρώπινων όντων.

Αποδεχόμενος άκριτα την εσφαλμένη αλλά κυρίαρχη στην εποχή του επιστημονική άποψη ότι όλα τα όργανα του σώματος και τα «ένστικτα» έχουν σχεδιαστεί για να ικανοποιούν -και μάλιστα «τέλεια»!- τις βασικές βιολογικές λειτουργίες ενός οργανισμού όχι όμως και τις ανώτερες ψυχικές ανάγκές του, για τις οποίες απαιτείται η καθοδήγηση από τον Λόγο.

Είναι πια σαφές το γιατί τέτοιες δυϊστικές προσεγγίσεις, που διαφοροποιούσαν οντολογικά το σώμα από το πνεύμα και τον εγκέφαλο από τον νου, δεν μπορούσαν να περιγράψουν αντικειμενικά και άρα να εξηγήσουν ικανοποιητικά την ανθρώπινη ηθική συμπεριφορά και ακόμη λιγότερο βέβαια να διαφωτίσουν τις βιολογικές και ιστορικές προϋποθέσεις της σύγκρουσης του καλού με το κακό.

...στη βιολογική ηθική



Αντίθετα με τις μεταφυσικές εικασίες του παρελθόντος, οι σύγχρονες βιολογικές επιστήμες (από την Εξελικτική και τη Γενετική μέχρι την Ηθολογία), συνεπικουρούμενες από τις πρόσφατες κατακτήσεις των επιστημών του εγκεφάλου και του νου (τις Νευροεπιστήμες και τη Γνωσιακή ψυχολογία) μας προσφέρουν μια πολύ πιο ρεαλιστική -και κυρίως γνωστικά ελέγξιμη- εικόνα των εξελικτικών και εγκεφαλικών προϋποθέσεων για την ανάδυση της ανθρώπινης ηθικής.

Στο βιβλίο του «Πρωτεύοντα και φιλόσοφοι» (κυκλοφορεί από τις εκδ. Αλεξάνδρεια), ο κορυφαίος Ολλανδός ηθολόγος Φρανς ντε Βάαλ (Frans de Vaal) εκθέτει με τρόπο σαφή τις κατακτήσεις της Ηθολογίας, της επιστήμης που μελετά τα αίτια, τους μηχανισμούς και την εξέλιξη της συμπεριφοράς των πρωτεύοντων θηλαστικών, στα οποία ανήκει και το ανθρώπινο είδος.

Τα συμπεράσματα των ηθολογικών ερευνών διαψεύδουν την από αιώνες κυρίαρχη άποψη ότι ο άνθρωπος είναι ένα «εκ φύσεως» κακό και άκρως εγωιστικό είδος που, καταφεύγοντας στη νοημοσύνη του, επιχειρεί να συγκαλύψει τη «διαβολική» φύση του με ένα «επίχρισμα ηθικής».

Ο Φρανς ντε Βάαλ υποστηρίζει ότι αυτή η επιστημονικά ανανεωμένη εικόνα της «αμαρτωλής» και εγγενώς ανήθικης ανθρώπινης φύσης έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής χάρη στα βιβλία του Ρίτσαρντ Ντόκινς (Richard Dawkins) και του Ρόμπερτ Ράιτ (Robert Wright).

Κατά βάθος όμως πρόκειται για μια αντιδαρβινική και άρα αντιεξελικτική εικόνα του ανθρώπινου είδους, αφού ο ίδιος ο Δαρβίνος ήταν πεπεισμένος ότι υπάρχει εξελικτική συνέχεια (και όχι ασυνέχεια) ανάμεσα στο κοινωνικό ένστικτο των ζώων και την ανθρώπινη ηθική.

Επιπλέον η θεωρία του «ηθικού επιχρίσματος» δεν επιβεβαιώνεται από τις έρευνες πολλών βιοανθρωπολόγων, ψυχολόγων, πρωτευοντολόγων και οικονομολόγων, οι οποίες δείχνουν ότι οι άνθρωποι διαθέτουν μια ισχυρή βιολογική προδιάθεση για ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη, και συνεργασία στις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας.

Μια τόσο έντονη βιοψυχολογική ανάγκη για αμοιβαία αναγνώριση και συνύπαρξη με τους άλλους που, όταν δεν ικανοποιείται, γεννά «παράλογα» επιθετικές ή αυτοκαταστροφικές αντιδράσεις.

Ο εφιάλτης της βιοτεχνολογικής αυτοβελτίωσής μας



Δεδομένου ότι είναι σε θέση να επεμβαίνει τροποποιητικά στα πιο ιδιαίτερα φυσιολογικά και γενετικά χαρακτηριστικά του, το ανθρώπινο είδος αποτελεί πλέον ένα αντικείμενο των βιοτεχνολογικών πρακτικών που το ίδιο επινόησε.

Ο,τι μέχρι χθες στην προσωπική ιστορία μας καθώς και στην ιστορία του είδους μας το αφήναμε στο παιχνίδι της τύχης και της αναγκαιότητας των εξελικτικών διαδικασιών, σήμερα επιθυμούμε διακαώς να το προσχεδιάσουμε και να το χειραγωγήσουμε βιοτεχνολογικά.

Ποια νέα ηθικά και κοινωνικοπολιτικά προβλήματα γεννά η ευρύτατη πλέον εφαρμογή των νέων βιοτεχνολογιών στους ανθρώπους;

Αυτές οι νέες τεχνολογικές πρακτικές, είτε ασκούνται σε ενήλικα άτομα είτε σε αγέννητα έμβρυα, αποτελούν μια απροκάλυπτη επεμβατική βαρβαρότητα που προσβάλλει καταφανώς όχι μόνο την «αξιοπρέπεια» αλλά και την όποια «ιερότητα» της ανθρώπινης ζωής έχει απομείνει στις σημερινές κοινωνίες των αγορών.

Στο αμετάφραστο στα ελληνικά βιβλίο του «Η προσταγή της ηθικής ευθύνης» (The imperative of responsibility) ο μεγάλος φιλόσοφος Χανς Γιόνας (Hans Jonas), ένας από τους πιο εμβριθείς στοχαστές των ηθικών προβλημάτων που γεννά η εφαρμογή της σύγχρονης βιοτεχνολογίας, ήταν ο πρώτος που επισήμανε το γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα ο άνθρωπος ήταν το υποκείμενο της τεχνολογίας ενώ η φύση ήταν το αντικείμενο.

Μετά την επινόηση της γενετικής μηχανικής αυτή η βολική και λίγο-πολύ σαφής διάκριση έπαψε να ισχύει!

Αν όπως όλοι υποκριτικά παραδεχόμαστε, υποστηρίζει ο Γιόνας, η ανθρώπινη ζωή πρέπει να προστατεύεται από την πρώτη στιγμή που αρχίζει να υπάρχει, τότε όλες οι γενετικές επεμβάσεις και οι κάθε είδους πειραματισμοί πάνω σε ανθρώπινα έμβρυα, ακόμη και για θεραπευτικούς σκοπούς, θα πρέπει να καταδικάζονται ή και να απαγορεύονται αυστηρά (αν κάτι τέτοιο είναι εφικτό!), αφού παραβιάζουν την αυτόνομη πραγμάτωση και την ατομική εξέλιξη ενός ανθρώπινου προσώπου.

Νευροηθικά διλήμματα



Χάρη στην πρόοδο των νευροεπιστημών τις τελευταίες δεκαετίες, ο εγκέφαλός μας, έδρα των ανομολόγητων συναισθημάτων μας και των πιο μύχιων σκέψεών μας, έχει γίνει όχι μόνο διαφανής στην επιστημονική γνώση, αλλά και δυνητικά χειραγωγήσιμος από όποιους κατέχουν αυτή τη γνώση.

Πράγματι οι ειδικοί είναι ήδη σε θέση να εντοπίζουν επακριβώς και να αναλύουν σε επίπεδο νευρώνων τις εγκεφαλικές μικροδομές που ενεργοποιούνται όταν π.χ. ερωτευόμαστε, όταν μαθαίνουμε ή απομνημονεύουμε κάτι, όταν λέμε ψέματα, όταν κοιτάζουμε ένα έργο τέχνης ή το αγαπημένο μας πρόσωπο.

Δεδομένου ότι οι νευροϊατρικές πρακτικές είναι ήδη σε θέση να επεμβαίνουν στη βαθύτερη δομή του εγκεφάλου ενός ασθενούς για να βελτιώσουν την κατάσταση της υγείας του, θα ήταν άραγε εξίσου επιτρεπτή, δηλαδή κοινωνικά και ηθικά αποδεκτή, η προσφυγή σε τέτοιες νευροτροποποιητικές επεμβάσεις στον εγκέφαλο υγιών ατόμων;

Ποιος θα αποφασίζει σε ποιες περιπτώσεις είναι επιτρεπτή η χρήση νευροδιεγερτικών ουσιών ή νευροβελτιωτικών επεμβάσεων όχι για θεραπευτικούς σκοπούς, αλλά π.χ. για να βελτιώνει κανείς τις εγκεφαλικές του επιδόσεις;

Ομως οι νευροτεχνολογικές πρακτικές εισβάλλουν και σε άλλους τομείς της καθημερινής μας ζωής δημιουργώντας ασυνήθιστα νευροηθικά προβλήματα.

Για παράδειγμα, όπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο μας, οι δικαστικές αποφάσεις επηρεάζονται σημαντικά από τις επιστημονικές ανακαλύψεις σχετικά με τις νευροβιολογικές προϋποθέσεις της ανθρώπινης εγκληματικότητας.

Σε αυτά και σε πολλά άλλα καυτά κοινωνικά ζητήματα επιχειρεί να απαντήσει σήμερα η Νευροηθική, το πεδίο έρευνας που διερευνά τις ηθικές και τις κοινωνικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη των νευροεπιστημών και της νευροτεχνολογίας.

Ωστόσο ο νεολογισμός «Νευροηθική» υποδηλώνει δύο συμπληρωματικά αλλά, για την ώρα, ασύνδετα αντικείμενα έρευνας: αφενός την «ηθική των νευροεπιστημών», δηλαδή την ηθική αξιολόγηση των επιτευγμάτων και κυρίως των πρακτικών εφαρμογών της νευροεπιστήμης και αφετέρου τη «νευροεπιστήμη της ηθικής», δηλαδή την κατανόηση των εγκεφαλικών προϋποθέσεων και των νευροβιολογικών παραγόντων που επηρεάζουν τις ηθικές μας κρίσεις και γενικότερα την ηθική μας συμπεριφορά.

Από όσα αναφέραμε μέχρι τώρα, ελπίζουμε να έγινε σαφές ότι για τις παραπάνω επιστημονικές και κοινωνικές εξελίξεις ούτε μπορούν ούτε και πρέπει να τα αποφασίζουν από μόνοι τους οι ειδικοί επιστήμονες και ακόμη λιγότερο οι πολιτικοί.

Οι ίδιοι οι πολίτες θα πρέπει να επιλέγουν, αφού πρώτα ενημερωθούν κατάλληλα, για το τι πρέπει να θεωρείται εφικτό και τι ευκταίο στις νέες βιοτεχνολογίες και τις βιοϊατρικές εφαρμογές τους.

Πηγή: efsyn.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Μια φυλακή για το σπίτι

Άρης Χατζηστεφάνου


Ο κατ’ οίκον περιορισμός που επιβλήθηκε στον αναρχικό Γρηγόρη Τσιρώνη φέρνει και στην Ελλάδα μια πρόγευση των συνθηκών που επικρατούν στις ΗΠΑ και τη Βρετανία. Κάθε σπίτι και κάθε γειτονιά είναι μια εν δυνάμει φυλακή που προσφέρει εκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτικές εταιρείες


Προσπάθησα να δώσω την ελευθερία σε άλλους και βρέθηκα με ένα βραχιολάκι σε κατ' οίκον περιορισμό

Τζούλιαν Ασάνζ


Στην είσοδο της πολυκατοικίας του, ένας ειδικός φρουρός με πολιτικά προσπαθούσε να κάνει αισθητή την παρουσία του. Ο Γρηγόρης Τσιρώνης με περίμενε στο μπαλκόνι του διαμερίσματός του, το οποίο ορίζει και τα σύνορα της «ελευθερίας» του. Οταν άνοιξε την πόρτα περίμενα να δω τον διαβόητο «ληστή με τα μαύρα», όπως τον περιέγραφαν για χρόνια τα μέσα ενημέρωσης, ακόμη και μετά την ομόφωνη αθώωσή του για μια ληστεία Εθνικής Τράπεζας το 2006. Το μόνο μαύρο που είδα ήταν μια μικρή γάτα που του είχε δώσει ένας συγκρατούμενός του… η Μαιρούλα.

Ο Γρηγόρης Τσιρώνης βρίσκεται σήμερα σε κατ' οίκον περιορισμό με αστυνομική φρούρηση. Εχει ήδη περάσει δυόμισι χρόνια στη φυλακή αναμένοντας αποφάσεις δικαστηρίων τα οποία δεν βρίσκουν μέχρι σήμερα κανένα ενοχοποιητικό στοιχείο εναντίον του. Καθώς όμως η αστυνομία και τα ΜΜΕ συνεχίζουν να του φορτώνουν κατηγορίες, ο ίδιος βιώνει μια καφκική περιπέτεια χωρίς τέλος.

Για τους περισσότερους από εμάς οι λέξεις «κατ’ οίκον περιορισμός» φέρνουν στον νου κάποιου είδους ευνοϊκή μεταχείριση - ίσως γιατί στην Ελλάδα συνδέθηκαν με την κράτηση πραξικοπηματιών, που θα θέλαμε να πεθάνουν στη φυλακή, ή δολοφόνων όπως ο Ρουπακιάς. Ηδη από τα τέλη του 18ου αιώνα ο κατ’ οίκον περιορισμός παρουσιαζόταν σαν «ανθρωπιστική» μορφή σωφρονισμού (συνήθως από τους ίδιους ανθρώπους που θεωρούσαν ότι η γκιλοτίνα αποτελεί την ανθρωπιστική εκδοχή της αγχόνης).

Η κράτηση στο σπίτι συνδέεται μάλιστα στο συλλογικό υποσυνείδητο και με γνωστές προσωπικότητες: από τον Απόστολο Παύλο και τον Γαλιλέο (που καταδικάστηκε σε ισόβιο περιορισμό στο σπίτι του) μέχρι ανατραπέντες πρωθυπουργούς σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Οπως αποδεικνύει όμως η περίπτωση του Τσιρώνη και δεκάδων χιλιάδων κρατουμένων στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, δεν υπάρχει τίποτα το ανθρωπιστικό στο να κρατάς έναν άνθρωπο έγκλειστο στο σπίτι του προσποιούμενος ότι του προσφέρεις ευνοϊκή μεταχείριση.

«Στη φυλακή», μου εξηγεί Τσιρώνης, «είχα τη δυνατότητα να σπουδάσω, τα έξοδά μου καλύπτονταν από το κράτος και αν μη τι άλλο υπήρχε η δυνατότητα προαυλισμού». Σήμερα ο «προαυλισμός» γίνεται στο στενό μπαλκόνι ενός διαμερίσματος, οι σπουδές στο ΤΕΙ Γραφιστικής των φυλακών διακόπηκαν, ενώ ο «ελεύθερος» κρατούμενος δεν έχει πρακτικά τη δυνατότητα να εργαστεί για να συντηρεί τον εαυτό του. Τα έξοδά του τα καλύπτει μιας «συγκρατούμενή» του – η μητέρα του, που κοιμάται στον καναπέ για να του προσφέρει μια ελάχιστη αίσθηση ιδιωτικότητας. Περισσότερο από όλα όμως τον ενοχλεί πως όταν θα έρθει η μικρή κόρη του να τον επισκεφθεί δεν θα μπορέσει να την πάει μέχρι την παιδική χαρά της γειτονιάς. Για έναν άνθρωπο που σήμερα έχει λευκό ποινικό μητρώο πρόκειται για σκέτο παραλογισμό.

Εδώ και χρόνια χιλιάδες άνθρωποι στις ΗΠΑ βιώνουν τη σωφρονιστική μόδα τού κατ’ οίκον περιορισμού. Στις περισσότερες Πολιτείες πληρώνουν μόνοι τους το ηλεκτρονικό βραχιολάκι για 15 δολάρια την ημέρα. Μαζί με τα ειδικά τεστ χρήσης ναρκωτικών, που είναι υποχρεωμένοι να πραγματοποιούν ακόμη και αν η καταδίκη τους δεν σχετίζεται με εξαρτησιογόνες ουσίες, το ετήσιο κόστος ξεπερνά τα 5.500 δολάρια, μόνο για τον εξοπλισμό επιτήρησης.

Ανθρωποι που συχνά καταλήγουν στη φυλακή ακριβώς λόγω της απόλυτη φτώχειας τους, καλούνται να πληρώσουν δεκάδες χιλιάδες δολάρια σε ιδιωτικές εταιρείες φύλαξης. Και αυτές με τη σειρά τους κάνουν λόμπι στο Κογκρέσο και στους κυβερνήτες των Πολιτειών για να αυξήσουν τον αριθμό των κρατουμένων-πελατών τους.

«Αμα ξεπουλάνε λιμάνια και δημόσιες υπηρεσίες θα έρθει η ώρα που θα προσπαθήσουν να βγάλουν ξίγκι και από τους κρατούμενους», μου λέει ο Γρηγόρης Τσιρώνης. Αν και ο ίδιος δεν φορά ηλεκτρονικό βραχιολάκι, πιστεύει ότι ο κατ’ οίκον περιορισμός είναι μια κερκόπορτα για τη σταδιακή ιδιωτικοποίηση του σωφρονισμού.

Στη Βρετανία, όπου τα βραχιολάκια πληρώνονται από το κράτος, αποκαλύφθηκε γιγαντιαίο σκάνδαλο υπερκοστολόγησης από την εταιρεία G4S, η οποία συνέχιζε να χρεώνει τα δημόσια ταμεία για κρατούμενους που είχαν απελευθερωθεί, που είχαν επιστρέψει στη φυλακή ή που είχαν… πεθάνει. Πρόκειται για την ίδια εταιρεία που προσέφερε τις υπηρεσίες της στο κολαστήριο του Γκουαντάναμο αλλά και στο ισραηλινό απαρτχάιντ πριν υπογράψει και στην Ελλάδα συμβόλαια για βραχιολάκια και φύλαξη κέντρων κράτησης μεταναστών.

Πέρα όμως από τα υπερκέρδη των εταιρειών η εξάπλωση του κατ’ οίκον περιορισμού θολώνει τα όρια μεταξύ της ελευθερίας και του εγκλεισμού. Η προστασία που παραδοσιακά προσέφερε ένα σπίτι καταργείται καθώς η αστυνομία έχει ένα διαρκές ένταλμα ελέγχου.

Το επόμενο βήμα, που δοκιμάζεται πειραματικά σε αμερικανικά γκέτο με τα προγράμματα της λεγόμενης προβλεπτικής αστυνόμευσης (predictive policy) μετατρέπει ολόκληρες γειτονιές σε «ανοιχτές φυλακές». Η αστυνομία αυξάνει τις περιπολίες και τα μέτρα ηλεκτρονικής παρακολούθησης σε τέτοιο βαθμό ώστε οι δρόμοι θυμίζουν προαύλια φυλακών.

«Εγώ είμαι απλώς ένα πειραματόζωο σωφρονισμού», μου εξηγεί ο Γρηγόρης Τσιρώνης.

Και η ιστορία επαναλαμβάνεται. Πρώτα ήρθαν για τους αναρχικούς. Αλλά δεν ήμουν αναρχικός…

Πηγή: efsyn.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

Περί Ευρωπαϊκού Ανθελληνισμού ο λόγος

Γεώργιος Σκλαβούνος


Ο λόγος σήμερα στον Γιάκομπ Φίλιπ Φαλμεράυερ στον άνθρωπο που υπεστήριξε την εξαφάνιση των Ελλήνων: Οι απόψεις του Φαλμεράγιερ για τα αίτια του ευρωπαϊκού ανθελληνισμού είναι και σημαντικές και αποκαλυπτικές για πολλούς λόγους. Αφ’ ενός γιατί ο ίδιος είναι ανθέλληνας, αφ’ ετέρου γιατί τις γράφει στα 1827, μια ιστορική στιγμή υψίστης σημασίας για την πορεία του αναγεννώμενου ελληνισμού. Τα κείμενά του και η πολιτική του στρατηγική διαποτίζονται από ρωσοφοβία και σλαβοφοβία που απασχολούσε ιδιαίτερα αρκετούς διανοουμένους και πολιτικούς της εποχής.

Η προσπάθεια του να αποδείξει τη σλαβική καταγωγή του σύγχρονου ελληνισμού ήταν σαφώς μια προσπάθεια χρησιμοποίησης της ρωσοφοβίας και σλαβοφοβιας της Ευ-ρώπης εναντίον της Ελληνικής Επανάστασης και του δήθεν κινδύνου να γίνει η Ελλάδα το ορθόδοξο Ρώσικο προτεκτοράτο. Γι’ αυτό και θα χαιρετίσει ενθουσιώδους το ιστορικό γεγονός υψίστης σημασίας, την τοποθέτηση του Όθωνα, ενός καθολικού βασιλιά, όπως επισημαίνει, σ’ ένα βασίλειο της Ανατολής. Βέβαια όταν ο Οθωνας προσπάθησε να υπηρετήσει τα Ελληνικά συμφέροντα ...οδηγήθηκε σε ανείπωτες ταπεινώσεις και τελικά στην έξωση.

Στην Ιστορία της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, στη δεύτερη παράγραφο του προλόγου του, ο Φαλμεράγιερ, αναφερόμενος στους Έλληνες και στο μίσος των Ευρωπαίων απέναντι στους Έλληνες, γράφει στα 1827: «Ο χαρακτήρας τους είναι τραγικός, όπως και η όλη ιστορία της ελληνικής φυλής. Η ιστορία αυτή τραβάει την τελευταία κλωστή του μεγάλου πλέγματος της ατυχίας, που μετά από μια σύντομη φωτεινή περίοδο έχει εμπλέξει αυτό το λαό στον ιστό της και τον κρατάει αιχμάλωτό της μέχρι και σήμερα.

Με παρόμοια της ατυχίας τους μανία, σπρωγμένοι θαρρείς από κάποιο μυστικό ένστικτο, έσπευδαν βασιλιάδες και έθνη να καταπιέσουν και να αποθαρρύνουν το οργανωμένο με πολύ πνεύμα και φως αυτό τμήμα του ανθρώπινου γένους.

Οι βασιλιάδες ήθελαν να εκδικηθούν για την προσβολή που τους έγινε απ’ τους αρχαίους χρόνους από τα ελληνικά δημοκρατικά πολιτεύματα. Τα έθνη όμως τιμωρούν την πνευματική ανωτερότητα των κατοίκων της Ελλάδας απέναντι στους λαούς των άλλων χωρούν, μια ανωτερότητα που φαίνεται να έχει διαμορφώσει τη φύση του χαρακτήρα τους σαν μέρος από εκείνη την παλιά κληρονομιά.

Και δε σταμάτησαν τις επιδρομές τους σε αυτή τη χώρα, παρά μόνο όταν την είχαν καταπιέσει στο μέγιστο δυνατό βαθμό ταπείνωσης, επιβάλλοντάς τους ξένους αποίκους και ξένα ήθη, ώσπου το κακό και η ταπείνωση της αφαίρεσαν όλο το αρχαίο μεγαλείο της. Η συμπόνια για το κατάντημά της τότε μόνο άρχισε, όταν πια το ίδιο το υλικό που τους προκαλούσε το μίσος και τη μανία καταδίωξης είχε εξαφανιστεί».



Γεώργιος Σκλαβούνος: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Φυρομακεδονίας το ανάγνωσμα!

Στέφανος Πρίντσιος


Αν δεν αποδέχεστε τη θεωρία του Φαλμεράυερ τότε οι αρχαίοι Μακεδόνες, οι Θεσσαλοί, οι Θεσπρωτοί, οι Φωκείς κ.λ.π. ήταν ελληνικά φύλα προερχόμενα από τα αρχικά τέσσερα (Αχαιοί, Ίωνες, Αιολείς, Δωριείς) συνέχισαν όλοι ως Έλληνες και αυτός ο ελληνισμός φθάνει αδιάκοπος μέχρι τις μέρες μας και απόδειξη αυτού είναι η γλώσσα.

Αν ο Γκρουέφσκι – Ζάεφ αποδέχονται την ταύτιση Μακεδόνων και Ελλήνων μιας και συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς αγώνες, τότε να δεχτούμε ότι πράγματι είμαστε αδελφά κράτη όπως με τους Κύπριους, διαφορετικά...είναι σα να λένε οι βορειοηπειρώτες της Αλβανίας ότι εμείς είμαστε έθνος βορειοηπειρωτών και δεν έχουμε σχέση με ελληνικό φύλλο!

Ένα είναι σίγουρο. Αν δεν βρεθεί τώρα συμβιβαστική λύση που να μηδενίζει αλυτρωτισμό και επεκτατισμό οι γείτονες θα βαφτιστούν οριστικά παγκοσμίως Δημοκρατία της Μακεδονίας και εμείς θα συνεχίσουμε να τους λέμε Φυρομακεδονία διατηρώντας όλες τις οικονομικές συναλλαγές ως έχουν ενώ ο υπόλοιπος κόσμος θα τους λέει, όπως τους λέει ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

Όσο για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, Ε.Ε. κ.λ.π. θα βρεθεί πανεύκολα τρόπος να ξεπεραστεί το ελληνικό βέτο! Δυστυχώς η αλήθεια είναι πικρή και τα πολιτικά λάθη του παρελθόντος πληρώνονται.

Αλαλάζει ο ελληναράς υπερπατριώτης πως «το γειτονικό κρατίδιο από συγκυρίες συσχετισμού δυνάμεων δεν προσαρτήθηκε στην Ελλάδα»! Ξεχνάει όμως πως με το ίδιο σκεπτικό συγκυρίας αν έμπαιναν πρώτοι στη Θεσσαλονίκη οι σύμμαχοί μας Βούλγαροι, τώρα αυτή θα ανήκε στη Βουλγαρία! Ας θυμηθούμε με τα τραγικά μας λάθη τι πάθαμε στη Μικρά Ασία όταν θελήσαμε να φτάσουμε ως την Άγκυρα! Ας θυμηθούμε το ρόλο της Εθνικής Εταιρείας στον εθνικό ξεσηκωμό που οδήγησε τελικά στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 γνωστό ως Μαύρο '97, με την ανεύθυνη Εισβολή Ελλήνων ατάκτων στη Μακεδονία (1897). Ας θυμηθούμε που οδήγησαν οι εγκληματικές ενέργειες της χούντας στην Κύπρο το 1974.

Γιατί καλές οι πατριωτικές κορώνες όταν όμως είναι ανεύθυνες είναι και εθνικά επικίνδυνες!

Υ.Γ. Και μη νομίζετε ότι τους γείτονες τους νοιάζει πως θα τους λέμε εμείς. Τώρα τους νοιάζει το βέτο μας για ένταξή τους στο ΝΑΤΟ. Αν συνεχίσουμε εμείς το βιολί μας θα βρουν οι Αμερικάνοι μία φόρμουλα ένταξης ξεπερνώντας το δικό μας βέτο και θα ονομάζονται πλέον σκέτο Μακεδονία!



Στέφανος Πρίντσιος: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Υπερθέρμανση: Ο ανθρώπινος παράγοντας νίκησε και το Ελ Νίνιο

Ναταλία Πετρίτη


Σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα, το περασμένο έτος ήταν το δεύτερο ή τρίτο πιο θερμό έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, από τότε τουλάχιστον που υπήρχε η δυνατότητα καταγραφής τέτοιων στοιχείων. Τόσο το 2015, όσο και το 2016, οι μετρήσεις των επιστημόνων ήταν στο ίδιο μήκος κύματος, αφού και τότε θεωρούσαν πως είχαν να κάνουν με τα θερμότερα έτη όλων των εποχών.

Αυτά τα δύο χρόνια, δηλαδή το 2015 και το 2016, είχαν επηρεαστεί από το Ελ Νίνιο - το φαινόμενο που επικεντρώνεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό και προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίες παγκοσμίως. Όμως το 2017 κρίθηκε και πάλι ως το θερμότερο έτος μέχρι στιγμής, χωρίς ωστόσο να υπάρχει αυτή τη φορά το φαινόμενο. Το 2017 ο πλανήτης μας ήταν πιο ζεστός και σε σχέση με το 1998, όπου και πάλι σημειώθηκε το φαινόμενο Νίνιο στην μέχρι τώρα πιο έντονη μορφή του.

Ο διευθύνων σύμβουλος του UK Met Office, ο καθηγητής Peter Stott, δήλωσε στο BBC News: «Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι θερμοκρασίες το 2017 ήταν τόσο υψηλές, όταν δεν υπάρχει καν Ελ Νίνιο. Δείχνει σαφώς ότι η μεγαλύτερη φυσική επίδραση στο κλίμα υποβαθμίζεται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και κυρίως τις εκπομπές CO₂».

Πρόσφατα δημοσιεύθηκαν στοιχεία από τις τρεις κύριες υπηρεσίες παγκοσμίως που παρακολουθούν τις παγκόσμιες θερμοκρασίες: το Μετεωρολογικό Γραφείο του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office), τη Nasa και την Εθνική Ωκεανογραφική και Ατμοσφαιρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Noaa). Τα στοιχεία αυτά ήταν τα σύνολα δεδομένων τους συγκεντρώνονται από πολλές χιλιάδες μετρήσεις θερμοκρασίας σε όλο τον κόσμο, από όλες τις ηπείρους και όλους τους ωκεανούς. Οι θερμοκρασίες για το 2017 και το 2015 είναι σχεδόν ταυτόσημες.

Η Nasa αξιολόγησε αρχικά το 2017 ως το δεύτερο θερμότερο έτος και το Noaa το κατατάσσει τρίτο πιο θερμό από τότε που άρχισαν να υφίστανται τα αρχεία, το 1850. Στη συνέχεια η Nasa διενήργησε μια πρόσθετη στατιστική ανάλυση που διορθώνει το σύνολο δεδομένων για τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, για να εξομαλύνει προβλήματα που έχουν αυτά τα μοτίβα εισάγουν σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όταν έγινε αυτό, το 2017 αυτομάτως θεωρήθηκε το θερμότερο χρονικό διάστημα όλων των εποχών.

Ο Gavin Schmidt της NASA δήλωσε ότι αυτό το «εξιδανικευμένο σενάριο» υπογράμμισε το κεντρικό μήνυμα: «Η αύξηση της θερμοκρασίας που βλέπουμε και οι τάσεις που παρατηρούμε είναι ανεξάρτητες από αυτό το φαινόμενο στον Ειρηνικό, είναι η μακροπρόθεσμη τάση της κλιματικής αλλαγής που αυξάνει τη θερμοκρασία».

Όπως αναφέρει το BBC, 17 από τα 18 θερμότερα χρόνια που έχουν καταγραφεί ανήκουν σε αυτόν το αιώνα και ο βαθμός αύξησης της θερμοκρασίας τα τελευταία τρία χρόνια ήταν απίστευτος. Η αρκτική ζέστη είναι ιδιαίτερα έντονη και αυτό θα έχει μεγάλες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στα επίπεδα της θάλασσας και στις καιρικές συνθήκες σε άλλα μέρη του κόσμου.

Ο καθηγητής Tim Osborn από το Πανεπιστήμιο East Anglia δήλωσε ότι τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν τώρα με ακρίβεια ποια μερη του κόσμου θα θερμανθούν ταχύτερα. «Βλέπουμε μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας πάνω στην ξηρά και στις περιοχές της Αρκτικής, και λιγότερη στους ωκεανούς κάτω από τους πόλους».

Σχολιάζοντας τα στοιχεία, ο Bob Ward, από το Ινστιτούτο Grantham του London School of Economics, επεσήμανε ότι φέτος οι κυβερνήσεις επρόκειτο να αρχίσουν να αξιολογούν το χάσμα μεταξύ των συλλογικών φιλοδοξιών τους για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, για να σταθεροποιηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας κάτω από 2C και όσο το δυνατόν πιο κοντά στο 1,5.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, μια μελέτη στο περιοδικό Nature κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απαιτείται επειγόντως η αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. «Η κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, αν όμως ενεργήσουμε τώρα με συνεχείς και ουσιαστικές περικοπές των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι κοινωνίες θα εξακολουθήσουν να αποφεύγουν τις πιο επικίνδυνες επιπτώσεις που προβλέπονται από τις προσομοιώσεις των υπολογιστών και έχει στη διάθεσή της η επιστημονική κοινότητα», σημείωσε ο Ρίτσαρντ Άλαν από το Πανεπιστήμιο του Reading.

Πηγή: tvxs.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Ο «αόρατος» λαός

Κόσμος


Πρόκειται για έναν λαό δίχως πατρίδα, δίχως πολιτικά δικαιώματα, διωκώμενο και διαβιών σε άθλιες συνθήκες, στην επαρχία Ραχίν της Μιανμάρ. Η μουσουλμανική μειονότητα των Ροχίνγκια - ο πληθυσμός των οποίων υπολογίζεται από 1,5 έως 2 εκατομμύρια ψυχές - από τον περασμένο Σεπτέμβριο πρόσθεσε στα βάσανα του, νέες μαζικές σφαγές από το καθεστώς της Μιανμάρ - το οποίο ουσιαστικά είναι μια συνεχιζόμενη χούντα με σε διάφορες εκδοχές από τις αρχές της 10ετίας του ’60 - και την μαζική προσφυγιά προς το Μπαγκλαντές, με την διεθνή κοινότητα απλώς να παρακολουθεί το έγκλημα να εξελίσσεται, παρεμβαίνοντας με ρυθμούς τραγικά αναντίστοιχους των τεράστιων αναγκών.

Έχοντας χαρακτηριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη, το 2013, ως μία από τις πιο διωκόμενες μειονότητες στον κόσμο, ο λαός των Ροχίνγκια στερείται ιθαγένειας βάσει του νόμου περί ιθαγένειας της Μιανμάρ του 1982, μιας χώρας, η θρησκευτική πλειοψηφία της οποίας είναι Βουδιστές. Μέχρι στιγμής, το Μπανγκλαντές έχει καταγράψει περισσότερους από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες Ροχίνγκια στους καταυλισμούς που βρίσκονται στα σύνορα με την Μιανμάρ.

Η Μιανμάρ και το Μπανγκλαντές συμφώνησαν να οργανώσουν τον επαναπατρισμό των 655.000 Ροχίνγκια που έχουν εγκαταλείψει την επαρχία Ραχίν από τα τέλη Αυγούστου για να γλιτώσουν από τις διώξεις του στρατού της Μιανμάρ. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία αυτή ο στρατός του Μπανγκλαντές ξεκίνησε στα τέλη του 2017 την καταγραφή των Ροχίνγκια που βρίσκονται στη χώρα, εκδίδοντας για εκείνους μια κάρτα με τα βιομετρικά στοιχεία τους. «Μέχρι στιγμής έχουμε καταγράψει 1.004.742 Ροχίνγκια. Έχουν λάβει κάρτες με τα βιομετρικά τους στοιχεία», δήλωσε ο Σάιντουρ Ράχμαν επικεφαλής αξιωματικός της μονάδας που κάνει την καταγραφή. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν έχουν περιληφθεί στη βάση δεδομένων πολλές ακόμη χιλιάδες μουσουλμάνοι πρόσφυγες. Στο σύνολο ο αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος από τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον οποίο 962.000 Ροχίνγκια βρίσκονται στο Μπανγκλαντές.

Θάνατος, βία, εκτοπισμός


Η προσφυγική λαοθάλασσα των Ροχίνγκια έκανε την εμφάνισή της το περασμένο Φθινόπωρο στο Μπανγκλαντές, μια από τις πιο φτωχές χώρες του κόσμου, προκαλώντας μια από τις σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις του αιώνα στην Ασία. Η Ντάκα και η Ναϊπιντάου συμφώνησαν στη διαδικασία για τον επαναπατρισμό των προσφύγων αυτών, με την προϋπόθεση ότι θα μπορέσουν να αποδείξουν… ότι ζούσαν στη Μιανμάρ.

Στο μεταξύ, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) υπολογίζουν σε τουλάχιστον 6.700 τους Ροχίνγκια που σκοτώθηκαν από τα τέλη Αυγούστου ως τα τέλη Σεπτεμβρίου στη διάρκεια των επιχειρήσεων του στρατού της Μιανμάρ, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός αριθμός ίσως να είναι ακόμη μεγαλύτερος. Οι εκτιμήσεις της οργάνωσης δεν αφορούν παρά μόνο τον πρώτο μήνα των διώξεων εναντίον της μουσουλμανικής μειονότητας, όμως η έξοδος των προσφύγων συνεχίζεται ακόμη και σήμερα. Και οι άνθρωποι που φεύγουν «λένε ότι υπέστησαν βία αυτές τις τελευταίες εβδομάδες», υπογραμμίζει η μη κυβερνητική οργάνωση.

Ο ΟΗΕ δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών. «Οι εκθέσεις δείχνουν ότι τουλάχιστον το 71,7% των θανάτων οφείλεται στη βία, περιλαμβανομένων μεταξύ των παιδιών μικρότερων των 5 ετών. Αυτό σημαίνει τουλάχιστον 6.700 ανθρώπους, ανάμεσά τους 730 παιδιά», τονίζουν οι MSF που πήραν συνεντεύξεις από 11.000 πρόσφυγες στο Μπανγκλαντές για να καταλήξουν σε αυτή την εκτίμηση. Σύμφωνα με τον Σίντεϊ Ουόνγκ των MSF, «ο αριθμός των νεκρών είναι σίγουρα υποτιμημένος», διότι «το εύρος και η φύση των βιαιοτήτων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας είναι φρικτά». «Έχουμε ακούσει ανθρώπους να διηγούνται ότι ολόκληρες οικογένειες χάθηκαν αφού μέλη των ενόπλων δυνάμεων τους έκλεισαν στο σπίτι τους το οποίο στη συνέχεια πυρπόλησαν», εξήγησε.

Αλλά και ο επαναπατρισμός των Ροχίνγκια μοιάζει υπό αυτές τις συνθήκες ως νοσηρό «ανέκδοτο», αφού κάθε άλλο παρά έπαψαν να υπάρχουν οι συνθήκες που τους έδιωξαν από την γη τους. Η Shireen Huq, επιφανής ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών και ιδρυτής της «Naripokkho», μιας από τις παλαιότερες οργανώσεις δικαιωμάτων των γυναικών στην περιοχή, δήλωσε στο πρακτορείο, «Inter Press Service» πως το Μπαγκλαντές δεν έπρεπε να σπεύσει για διμερή συμφωνία, ειδικά χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Εθνών και δίχως συνεννόηση με τους ίδιους τους πρόσφυγες. «Το Μπαγκλαντές θα έπρεπε να έχει ασχοληθεί να αναπτύξει ένα διπλωματικό τσουνάμι για να κερδίσει την υποστήριξη των γειτόνων του και ειδικότερα να κερδίσει την υποστήριξη της Κίνας και της Ρωσίας. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να εντείνει τις πιέσεις της στη Μιανμάρ για να σταματήσει τις δολοφονίες, τις διώξεις και τις διακρίσεις», πρόσθεσε.

Φυσικά, το καθεστώς της Μιανμάρ δεν φαίνεται διατεθειμένο να δεσμευθεί σε οτιδήποτε αφορά τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα των εν δυνάμει επαναπατισθέντων, επιμένοντας να αρνείται να αναγνωρίσει τους πρόσφυγες ως πολίτες του. Το Μπαγκλαντές και η Μιανμάρ στις 23 Νοεμβρίου του 2017 συμφώνησαν για τον επαναπατρισμό των Ροχίνγκια που εγκατέλειψαν τα χωριά τους για να σωθούν από αυτό που σαφώς θα κατέληγε να είναι γενοκτονία. Αλλά η Huq σημειώνει, ότι μια παρόμοια διμερής συμφωνία του 1993 για τον επαναπατρισμό των προσφύγων Ροχίνγκια που είχαν και τότε καταφύγει στο Μπαγκλαντές δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη καθώς ο εθελοντικός επαναπατρισμός δεν είναι επιλογή για την πλειονότητα των προσφύγων. Προσθέτει ότι οι Ροχίνγκια ήρθαν για να μείνουν για πολύ καιρό. «Αν καταλάβαμε καλά (σσ την συμφωνία), οι Ροχίνγκια δεν θα έχουν το ελεύθερο να επιστρέψουν στις εστίες τους, στα χωριά τους, αλλά θα οδηγηθούν σε νέους καταυλισμούς. Σε αυτήν την περίπτωση θα πρόκειται για την ίδια παλιά ιστορία. Θα μετακινούνταν από στρατόπεδο στο Μπαγκλαντές σε στρατόπεδο στη Μυανμάρ. Θα πρόκειται για μια ακόμη ανθρωπιστική καταστροφή».

Επιπλέον, συνεχίζει η ακτιβίστρια, «εάν δεν αλλάξει αυτή η συμφωνία, θα είναι σαν τον Μπαγκλαντές να σπρώχνει πίσω τους πρόσφυγες, εκτός εάν η διεθνής κοινότητα επιβλέπει τον επαναπατρισμό και μπορεί να εγγυηθεί την ασφαλή και ειρηνική εγκατάσταση και επανένταξή τους».

Ωστόσο, η συμφωνία ήταν ευπρόσδεκτη από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών, ενώ κάποιες φωνές προτρέπουν την κυβέρνηση του Μπαγκλαντές να εμπλέξει ένα τρίτο μέρος για να εξασφαλίσει μια βιώσιμη λύση στην κρίση. Λένε, συγκεκριμένα, ότι το Μπαγκλαντές έχει μικρή εμπειρία στη διαχείριση μιας διεθνούς διαδικασίας επαναπατρισμού και αν δεν εκπληρώσει τις διεθνείς αρχές επαναπατρισμού και αποκατάστασης, οι συμφωνημένοι όροι μπορεί να μην είναι αρκετά ισχυροί για να δημιουργήσουν μια βιώσιμη λύση.

Αυτής της άποψης είναι και ο Μουχάμαντ Ζαμίρ, βετεράνος διπλωμάτης, ο οποίος δήλωσε στο IPS ότι η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να αφήσει το Μπαγκλαντές να αναλάβει αυτό το σύνθετο πρόβλημα μόνο του. Ο Ζαμίρ, ο οποίος μόλις επέστρεψε από μια επίσκεψη στα προσφυγικά στρατόπεδα των Ροχίνγκια στο Cox's Bazar, λέει, πως «η κατάσταση στα στρατόπεδα παραπέμπει ήδη σε ανθρωπιστική καταστροφή και χειροτερεύει μέρα την ημέρα. Αυτοί οι άνθρωποι είναι ήδη πληγωμένοι και μπερδεμένοι. Έχουν υποφέρει αρκετά από τις δοκιμασίες που έχουν περάσει. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι με τους εφιάλτες που είναι ακόμα φρέσκοι στο μυαλό τους, θα ήθελαν να επιστρέψουν τόσο νωρίς, εκτός εάν υπάρξουν ισχυρές και σοβαρές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η προστασία τους μακροπρόθεσμα».

Ο πρώην στρατηγός Sakhawat Husain, γνωστός αρθρογράφος για ζητήματα εθνικής ασφάλειας και πολιτικός αναλυτής, δήλωσε στο IPS ότι «η νόμιμη και ελάχιστη απαίτηση των Ροχίνγκιας να αναγνωριστούν ως πολίτες της πατρίδας τουε αγνοείται εντελώς στη συμφωνία. Και σε συνδυασμό με τις διώξεις να συνεχίζονται, πώς μπορεί να γίνει εθελοντικός επαναπατρισμός;». Ο ίδιος θεωρεί ως το πιο βλαπτικό το γεγονός, ότι η συμφωνία φαίνεται να υιοθετεί τους όρους της Μιανμάρ για εξονυχιστικό έλεγχο των ντοκουμέντων των προσφύγων και της πιστοποίησης της «αυθεντικότητας» της εθνικότητάς τους. «Οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους έφυγαν λόγω των απάνθρωπων βασανιστηρίων. Θα ήταν δύσκολο για το Μπαγκλαντές να τους στείλει πίσω εκουσίως. Αν δεν υπάρχει εγγύηση για την ασφάλεια και ικανοποίηση της ελάχιστης απαίτησης για ιθαγένεια, οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να επιστρέψουν».

Ο πρώην πρέσβης, Muhammad Shafiullah είπε ότι είναι αρκετά αβέβαιο αν θα μπορούσε να λάβει χώρα μια διαδικασία επαναπατρισμού «χωρίς να εμπλέξουμε τα Ηνωμένα ΄Εθνη, παρόλο που η Μιανμάρ απέρριψε εντελώς τη συμμετοχή του ΟΗΕ. Σε μια τέτοια κατάσταση, πώς μπορούμε να αναμένουμε μια ομαλή διαδικασία επαναπατρισμού;». Ο ίδιος προσθέτει, ότι ο ΟΗΕ δεν μπόρεσε εδώ και έξι μήνες να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια για να βοηθήσει οικονομικά το Μπαγκλαντές στην φιλοξενία των προσφύγων. «Το Μπαγκλαντές δεν μπορεί να υποστηρίξει ένα τέτοιο συντριπτικό βάρος μόνο του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, το Μπαγκλαντές υπέγραψε τη συμφωνία για επαναπατρισμό, αν και οι όροι δεν ήταν ευνοϊκοί» για τους πρόσφυγες.

Το θέμα είναι ότι παραμένουν ανοιχτά πολύ σοβαρά και κρίσιμα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των προσφύγων που θα επιστρέψουν, ποιος θα εγγυάται και θα διαπιστώνει την ασφάλειά τους και εάν, τελικά, θέλουν οι ίδιοι οι πρόσφυγες να επιστρέψουν στη βία που «βασιλεύει» στην επαρχία Ραχίν.

Τους ζητούν επιστροφή στην κόλαση


Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών του Μπαγκλαντές που ζήτησε ανωνυμία είπε στο IPS, πως «έχει ζητηθεί επανειλημμένα από την κυβέρνηση της Μιανμάρ να επιτρέψει την πρόσβαση στον Τύπο και σε διεθνείς οργανισμούς, ώστε να μπορούν να δουν την κατάσταση επί τόπου. Αν ο κόσμος δεν είναι πεπεισμένος για τα ζητήματα ασφάλειας, πώς μπορούμε να περιμένουμε ότι οι τραυματισμένοι, εξαθλιωμένοι, διωκώμενοι άνθρωποι θα προσφερθούν εθελοντικά να εγκατασταθούν στα σπίτια τους όπου υπέστησαν βασανιστήρια, ξυλοδαρμούς και εκτελέσεις;».

Προσθέτει ότι «τα εγκλήματα που διαπράττονται από το καθεστώς της Μιανμάρ είναι αδικαιολόγητα και εξακολουθούν να αποτελούν ασέβεια προς την διεθνή κοινότητα που απαιτεί από το καθεστώς και την κυρίαρχη βουδιστική κοινότητα, πρόσβαση από το για διερεύνηση τυχόν γενοκτονίας (…) Στην Μιανμάρ, ως αποτέλεσμα εκτεταμένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τη χώρα και ζουν ως πρόσφυγες σε στρατόπεδα ή οικισμούς και στην Ταϊλάνδη και την Ινδία».

Ωστόσο, η Μιανμάρ δηλώνει ότι είναι «αδύνατο να αποδεχθεί» την επιστροφή του αριθμού των προσφύγων που προτείνει το Μπαγκλαντές. Η συμφωνία αναφέρει ότι η Μιανμάρ αναγνωρίζει τους πρόσφυγες ως «εκτοπισμένους». Ο επαναπατρισμός θα απαιτήσει «απόδειξη διαμονής» και η Μιανμάρ μπορεί να αρνηθεί να επαναπατρίσει κάποιον. Αυτοί που επιστρέφουν θα εγκατασταθούν σε «προσωρινούς» καταυλισμούς και οι κινήσεις τους θα περιοριστούν. Επιπλέον, μόνο οι Ροχίνγκια που κατέφυγαν στο Μπαγκλαντές μετά τον Οκτώβριο του 2016 θα επαναπατριστούν.

Η Caroline Gluck, υπεύθυνη πληροφόρησης της ’Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR) στον προσφυγικό καταυλισμό των Ροχίνγκια Cox's Bazar, στο Μπαγκλαντές, δήλωσε στο IPS ότι ο οργανισμός έχει να λάβει επί του παρόντος 83,7 εκατομμύρια δολάρια μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου 2018 για τη χρηματοδότηση ανθρωπιστικών επιχειρήσεων. Τον Μάρτιο, ο ΟΗΕ και οι εταίροι του θα ξεκινήσουν ένα Κοινό Σχέδιο, το οποίο θα καθορίζει τις ανάγκες χρηματοδότησης για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες και τις κοινότητες υποδοχής των Ροχίνγκια, για την περίοδο των 10 μηνών μέχρι τα τέλη του έτους.

Όσον αφορά τη διαδικασία επαναπατρισμού, η Gluck λέει ότι «πολλοί πρόσφυγες που κατέφυγαν στο Μπαγκλαντές υπέστησαν σοβαρή βία και τραυματισμούς. Μερικοί έχουν χάσει τους αγαπημένους τους και τα σπίτια τους έχουν καταστραφεί. Κάθε απόφαση επιστροφής στη Μιανμάρ πρέπει να βασίζεται σε μια ενημερωμένη και εθελοντική επιλογή. Τρία στοιχεία ασφάλειας - φυσικά, νομικά και υλικά - πρέπει να πληρούνται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επιστροφή είναι εθελοντική και βιώσιμη». «Ενώ η UNHCR δεν συμμετείχε στη διμερή συμφωνία μεταξύ Μιανμάρ και Μπαγκλαντές, είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με την κοινή ομάδα εργασίας και να διαδραματίσουμε εποικοδομητικό ρόλο στην εφαρμογή των όρων της συμφωνίας σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα».

Η ίδια προσθέτει ότι ενώ οι αριθμοί των προσφύγων έχουν μειωθεί σημαντικά, οι ανάγκες τους παραμένουν επείγουσες για τρόφιμα, νερό, στέγη και υγειονομική περίθαλψη, καθώς και υπηρεσίες προστασίας και ψυχοκοινωνική βοήθεια. «Οι περιοχές στις οποίες διαμένουν οι πρόσφυγες είναι εξαιρετικά πυκνοκατοικημένες. Υπάρχει ο κίνδυνος εμφάνισης λοιμώξεων. Και, καθώς πλησιάζουν οι εποχές των βροχών και των μουσώνων, ανησυχούμε πολύ για το πώς θα επηρεαστεί αυτός ο πληθυσμός που ζει σε επισφαλείς συνθήκες. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες συνεργάζεται με τους εταίρους για την προετοιμασία και την ελαχιστοποίηση αυτών των κινδύνων».

Ανεξάρτητα όμως από τα πόσα «κιτ» βοήθειας και πρόχειρης στέγης καταφέρει να μοιράσει ο ΟΗΕ στους εκτοπισμένους Ροχίνγκια, το βέβαιο είναι πως αν δεν δοθεί ριζική λύση που να εξασφαλίζει την επιστροφή στην γη τους, τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματά τους και ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης, ο επόμενος εκτοπισμός ή, ακόμη χειρότερα, η πιθανή γενοκτονία, θα παραμένουν ως εφιαλτικά σενάρια.

Πηγή: tvxs.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »